Bộ Y tế Việt Nam đánh giá cao sáng kiến triển khai Chương trình an toàn người bệnh toàn cầu của Tổ chức Y tế thế giới, nhằm giảm tỷ lệ nhiễm khuẩn liên quan đến công tác chăm sóc y tế trên toàn cầu. Ngày 20/4/2009, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Xuyên, thay mặt Lãnh đạo Bộ, đã ký một văn bản hưởng ứng Cuộc vận động toàn cầu tham gia Chiến dịch “Bào vệ sự sống: hãy rửa tay” nhằm giảm nhiễm khuẩn liên quan đến chăm sóc y tế, thông qua các hoạt động sau:

-         Tăng cường nhận thức về tầm quan trọng của nhiễm khuẩn liên quan đến các cơ sở y tế.

-         Tăng cường các điều kiện vệ sinh bàn tay, tiếp tục triển khai chiến dịch vệ sinh bàn tay nhằm thúc đẩy và cải thiện thực hành vệ sinh bàn tay của cán bộ y tế;

-         Tiến hành các điều tra, nghiên  cứu về nhiễm khuẩn bệnh viện để có dữ liệu thông tin tin cậy, làm cơ sở cho việc đa ra các biện pháp can thiệp thích hợp đối với các cơ sở y tế ở các tuyến.

-         Chia sẻ kinh nghiệm và số liệu sẵn có với Tổ chức an toàn người bệnh toàn cầu của Tổ chức Y tế Thế giới.

-         Nghiên cứu áp dụng các hướng dẫn và chiến lược của Tổ chức Y tế Thế giới nhằm giải quyết vấn đề nhiễm khuẩn liên quan đến chăm sóc y tế, nhất là các hướng dẫn về vệ sinh bàn tay, an toàn truyền máu, tiêm an toàn, xử lý chất thải và an toàn môi trường làm việc trong các cơ sở y tế.

-         Để thực hiện được cam kết trên, Thứ trưởng Nguyễn Thị Xuyên, thay mặt Lãnh đạo Bộ, trong bài phát biểu tại lễ ký cam kết đã yêu cầu các cơ sở khám chữa bệnh tích cực triển khai thực hiện những hoạt động dưới đây:

-         Xúc tiến xây dựng và thực hiện những tiêu chuẩn cao nhất về thực hành để giảm nguy cơ nhiễm khuẩn liên quan đến chăm sóc y tế;

-         Tăng cường hợp tác với các viện nghiên cứu, các cơ sở đào tạo và các cơ sở chăm sóc y tế của các nước thành viên của WHO để ứng dụng kiến thức và kinh nghiệm trong lĩnh vực kiểm soát nhiễm khuẩn liên quan đến chăm sóc y tế;

-         Xây dựng các mô hình thực hành chuẩn để can thiệp làm giảm nhiễm khuẩn liên quan đến chăm sóc y tế.

Tính đến sáng ngày 5/5, toàn thế giới đã có 114 nước cam kết hưởng ứng chiến dịch này và Việt Nam là nước thứ 108 ký cam kết. Toàn thế giới có 4761 BV hưởng ứng đăng ký trên website của WHO. Nước có số BV đăng ký hưởng ứng nhiều nhất là Pháp với 1941 BV, Mỹ là 1030 BV. Nước có số BV đăng ký ít nhất là 1 BV như Đan mạch, Kenia, Triều Tiên. Việt Nam chúng ta đã có 10 BV đăng ký hưởng ứng bằng Philipine và Pakistan.

Sáng ngày 5/5, tại 3 bệnh viện lớn nhất của đất nước đã đồng loạt diễn ra sự kiện Phát động phong trào rửa tay hướng ứng cuộc vận động của WHO. Bệnh viện Bạch Mai đã phát động phong trào rửa tay và hướng dẫn phòng ngừa, sử trí Cúm AH1N1. Tại Bệnh viện Trung ương Huế, Ban giám đốc bệnh viện đã ban hành quyết định phát động thi đua và tổ chức hội thi về rửa tay từ nay đến tháng 8/2009 sẽ chung kết hội thi bao gồm cả kiến thức và kỹ năng rửa tay. Tại Bệnh viện Chợ Rẫy, Hội Kiểm soát nhiễm khuẩn Thành phố Hồ chí Minh, phối hợp với Bệnh viện Chợ Rẫy và Văn phòng đại diện Công ty Johnson and Johnson Medical tại Việt Nam đã tổ chức Lễ phát động phong trào “Bảo vệ sự sống: hãy rửa tay” và thi kiến thức về rửa tay. Tham dự Lễ phát động tại Bệnh viện Chợ Rẫy có hơn 200 cán bộ y tế từ các Bệnh viện của khu vực phía Nam. Qua sự kiện hưởng ứng phong trào rửa tay tại 3 bệnh viện, thuộc 3 vùng khác nhau của đất nước, song đều cùng chung mục đích là hướng tới làm sạch bàn tay để bảo vệ sự sống.

Tính đến ngày 18/5/2009, trên trang web của WHO đã có 116 nước với 4904 bệnh viện trong đó có thêm 5 bệnh viện của Việt Nam đăng ký tham gia chiến dịch nâng tổng số 15 bệnh viện Việt Nam tham gia chiến dịch rưa tay. Qua bài này, tác giả xin thông tin tới các bệnh viện chưa đăng kỹ tham gia, nếu hưởng ứng với phát động của Tổ chức Y tế Thế giới, xin hãy vào website của WHO theo địa chỉ http://www.who.int/gpsc/5may/en/index.html và tìm đến mục Sign up để đăng ký tham gia chiến dịch. Riêng Bệnh viện Chợ rẫy, một đề tài nghiên cứu về hiệu quả của rửa tay do TS. Lê Thị Anh Thư, Trưởng khoa Kiểm soát nhiễm khuẩn là chủ đề tài đã vượt lên hàng ngàn đề tài của các nước để nhận được sự tài trợ kinh phí nghiên cứu của WHO.

Chắc một số bạn sẽ băn khoăn, tại sao WHO chọn ngày 5/5 để phát động chiến dịch rửa tay tại các cơ sở y tế? Câu trả lời là rửa tay, mỗi bàn tay có 5 ngón, cán bộ y tế cần ghi nhớ 5 thời điểm bắt buộc vệ sinh bàn tay trong y tế.

Trong những ngày tháng 5, các chương trình TV, đài, báo, website của toàn thế giới đang nóng bỏng cập nhật thông tin về cúm H1N1 từng giờ. Toàn Thế giới đang quan tâm đến làm thế nào để ngăn chặn đại dịch. Ngày 29/4 vừa qua, WHO ban hành một hướng dẫn tạm thời trong phòng chống chúng AH1N1, trong đó có nêu ra 3 giải pháp khẩn cấp và 22 nội dung chính trong chăm sóc sức khỏe. 3 giải pháp khẩn cấp đó là:

-         Tránh để bệnh nhân quá đông, giãn khoảng cách giữa các bệnh nhân trên 1m.

-         Bảo vệ mũi và miệng

-         Vệ sinh tay.

 Tác giả bài viết này muốn sử dụng ý kiến của GS.TS. Didier Pittet, Chuyên gia hàng đầu thế giới về An toàn bệnh nhân kết luận bài viết này “để ngăn ngừa sự lây truyền vi rút cúm. Rửa tay với xà phòng và nước hoặc chà sát bằng dung dịch sát khuẩn chứa cồn là biện pháp cần thiết cả ở cộng đồng và các cơ sở y tế. Mặc dù cơ chế truyền bệnh chính của cúm được coi là qua giọt bắn bởi ho hoặc hắt hơi, song bàn tay nhiễm bẩn cũng là yếu tố quan trọng đóng góp vào sự gia tăng lây truyền bệnh. Những người có dấu hiệu của bệnh cúm nên rửa tay với nước và xà phòng hoặc chà sát với dung dịch sát khuẩn tay chứa cồn, đặc biệt là sau khi đụng chạm vào miệng, mũi và trước khi tiếp xúc với bệnh nhân hoặc người khác. Hành động đơn giản là vệ sinh bàn tay sẽ giảm sự lan truyền nhiễm khuẩn. Nó cũng là dấu hiệu đặc biệt khi chăm sóc cho dân số dễ bị lây nhiễm bao gồm cả người già, trẻ nhỏ những người nhận được sự chăm sóc của các bạn ở BV và những người khác trong môi trường y tế xã hội”.

Nguyễn Bích Lưu - Cục Quản Lý KCB - Bộ Y tế.