Tháng 2 năm 2004, được sự đồng ý của lãnh đạo Bộ Y tế, với sự hỗ trợ của ICN và WHO thông qua dự án Tăng cường năng lực điều dưỡng-hộ sinh, Chương trình LFC được bắt đầu ở Việt Nam và ThS. Nguyễn Bích Lưu, chuyên viên Vụ Điều trị được chỉ định làm điều phối viên của chương trình cho tới nay.

 Chương trình LFC được thực hiện thông qua sự hợp tác ba bên giữa Bộ Y tế, WHO và ICN với trách nhiệm của mỗi bên như sau:                                

- Bộ Y tế (MOH) chịu trách nhiệm tuyển chọn học viên và giảng viên quốc gia (từ khoá II trở đi bởi giảng viên quốc gia là những học viên đã tốt nghiệp chương trình LFC); chuẩn bị hậu cần và tổ chức các hội thảo để thực hiện chương trình; cử một điều phối viên quốc gia làm đầu mối tổ chức, giám sát giảng dạy và hỗ trợ tổ chức hiện chương trình này; ký chứng nhận cho học viên hoàn thành khoá học

- Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) trợ giúp một phần kinh phí, tham gia điều phối với MOH và ICN trong quá trình thực hiện chương trình này và đồng ký chứng nhận học viên hoàn thành khoá học.

- Hội đồng Điều dưỡng quốc tế (ICN) hỗ trợ toàn bộ kỹ thuật (giảng viên) khoá đầu tiên, chương trình đào tạo, giấy phép cho sử dụng chương trình và tài liệu đào tạo và đào tạo ra đội ngũ giảng viên quốc gia cho khoá học thứ 2, hỗ trợ điều phối viên quốc gia thực hiện thành công chương trình này; Từ khoá học thứ II (LFC II), ICN cử chuyên gia là Giám đốc chương trình ICN đến giám sát và hỗ trợ cho Điều phối viên và nhóm giảng viên nước sở tại hoàn thành các khoá học sau nhằm mục đích tuân thủ phương pháp và những chuẩn mực của chương trình. Ký chứng nhận cho học viên hoàn thành khoá học.

Tác giả bài viết này xin gửi tới bạn đọc những thông tin tóm tắt về chương trình LFC.

       1. Nguyên tắc: Nguyên tắc cơ bản của LFC là học thông qua hành động dựa 5 thành phần :

- Hội thảo

- Dự án nhóm.

- Hoạt động học tập tại đơn vị.

- Công tác cố vấn

- Kế hoạch phát triển cá nhân của học viên.

2. Mục tiêu và kết quả mong đợi của chương trình:

Mục tiêu chung: tăng cường năng lực quản lý và điều hành của điều dưỡng thông qua đào tạo nhóm điều dưỡng, những người được lựa chọn từ các cơ sở y tế, các trường đào tạo điều dưỡng trong cả nước.

Mục tiêu cụ thể:

- Xây dựng một nhóm Điều dưỡng trưởng và Giáo viên điều dưỡng của Việt Nam, những người sẽ có khả năng:

§         Tham gia xây dựng chính sách y tế và có ảnh hưởng tới những thay đổi trong hệ thống y tế.

§         Phát triển mô hình chăm sóc y tế chất lượng, chi phí hiệu quả trong việc cung cấp dịch vụ y tế.

§         Đóng góp vào sự thành công và hiệu quả công tác của những đội, nhóm cán bộ y tế.

§         Góp phần phát triển sự lãnh đạo và quản lý điều dưỡng hiệu quả.

§         Góp phần làm đổi mới chương trình đào tạo điều dưỡng.

- Hỗ trợ cho việc duy trì và phát triển bản thân học viên LFC và những cán bộ y tế khác thông qua chương trình đào tạo này.

Kết quả mong đợi

- Số lượng điều dưỡng trưởng và giáo viên điều dưỡng được đào tạo theo chương trình LFC được gia tăng.

- Chất lượng dịch vụ chăm sóc được cải thiện thông qua những dự án nhóm được thực hiện trong quá trình học tập.

- Những dự án nhóm của chương trình được duy trì và mở rộng

3. Cấu trúc của chương trình đào tạo

    Chương trình LFC được thiết kế để thực hiện trong thời gian 1,5 đến 2 năm và bao gồm những thành phần sau đây:

- Những hoạt động học tập của học viên trước hội thảo 1 và giữa những hội thảo giúp cho học viên học tập liên quan đến lý thuyết và thực hành công việc theo tình huống.

 - Lập kế hoạch và thực hiện dự án nhóm, những dự án này sẽ góp phần cải thiện chất lượng dịch vụ chăm sóc trong các cơ sở y tế.

   Ở phần học này, các nhóm học viên sẽ tự đề cử một người làm trưởng nhóm, khi thiết kế dự án, các thành viên trong nhóm phải xem xét, tìm kiếm nguồn tài trợ. Sau khi đề cương dự án được phê duyệt, nhóm sẽ tổ chức thực hiện. Kết quả dự án nhóm sẽ được trình bày tại hội thảo cuối cùng của khoá học trước đông đảo các khán giả từ các cơ sở y tế.

- Kế hoạch phát triển cá nhân: là một công cụ hỗ trợ học viên trước khi hành động và chịu trách nhiệm trong việc nhận định nhu cầu và tìm ra những giải phát để giải quyết những nhu cầu của họ.

- Cố vấn: Học viên phải có ít nhất một cố vấn và càng nhiều cố vấn càng tốt, bao gồm cả cựu học viên LFC.

- Hội thảo: mỗi khoá đào tạo LFC có ít nhất 4 hội thảo, 3 hội thảo đầu cách nhau 3-6 tháng. Hội thảo 4 cách hội thảo 3 ít nhất là 6 tháng để đảm bảo thời gian thực hiện và hoàn thành, đánh giá kết quả và viết báo cáo kết quả dự án nhóm. Tại mỗi hội thảo, các nhóm học viên phải trình bày tiến độ xây dựng dự án, đề cương dự án, tiến độ thực hiện và kết quả dự án tại mỗi hội thảo. Phần trình bày của học viên sẽ được bạn bè, các cố vấn, giảng viên xem xét, góp ý kiến.

4. Tài liệu học tập

Tài liệu học tập gồm 5 chương:

    - Chương 1: Về Chưưong trình LFC của ICN

    - Chương 2: Nội dung về quản lý và lãnh đạo

    - Chương 3: Quản lý nguồn lực

    - Chương 4: Lãnh đạo điều dưỡng

    -  Chương 5 : Lập kế hoạch và quản lý dự án nhóm

5. Tiêu chuẩn lựa chọn học viên:

-         Là cử nhân điều dưỡng, hoặc cử nhân hộ sinh hoặc cử nhân kỹ thuật y khoa

-     Đang giữ chức vụ (hoặc sẽ được bổ nhiệm) điều dưỡng trưởng, hoặc là trưởng phó bộ môn điều dưỡng hoặc là giáo viên điều dưỡng giảng dạy môn quản lý điều dưỡng.

-    Tự nguyện và cam kết tham gia đầy đủ cả 4 hội thảo của khoá học, hoàn thành các bài tập của khoá học

-         Tuổi từ 45 trở xuống với nữ và từ 50 trở xuống với nam.

-         Được đơn vị cử đi học và cam kết sẽ sử dụng khi học viên kết thúc khoá học.

-         Có chứng chỉ quản lý điều dưỡng hoặc quản lý hành chính.

-         Sẽ được ưu tiên lựa chọn nếu có chứng chỉ ngoại ngữ.

  Hồ sơ tham dự khoá học của học viên phải bao gồm cả cam kết của học viên và cam kết của đơn vị quản lý học viên theo mẫu do ICN cung cấp.

 ICN, WHO và MOH cấp chứng nhận cho những học viên hoàn thành tất cả các yêu cẩu của khoá học cả về thời gian, tham gia bài tập trên lớp, hoàn thành bài tập ở nhà và hoàn thành bài tập dự án nhóm.Chứng nhận này được ICN công nhận, cùng WHO và MOH cùng ký chứng nhận hoàn thành khoá học cho học viên. Chứng nhận này được tính bằng những “ICNEC”. “ICNEC” là chữ viết tắt của International Countinuing Nursing Education Credit” và được dịch sang tiếng Việt la “Tín chỉ Đào tạo Điều dưỡng Liên tục cấp quốc tế”. Tín chỉ đào tạo quốc tế này do ICN lập ra để xác nhận việc tham gia các hoạt động đào tạo liên tục của ICN trên phạm vi quốc tế, nhằm nâng cao thực hành điều dưỡng và tác động đến các chính sách y tế trong một thế giới đang có nhiều đổi thay. Một ICNEC tương đương 50 phút kinh nghiệm học tập được phê chuẩn và có thời hạn 5 năm.

Những học viên LFC được MOH, WHO và ICN lựa chọn để đào tạo trở thành giảng viên được ICN uỷ quyền thực hiện chương trình này ở trong nước. Đến nay, Việt Nam đã được ICN thực hiện 2 khoá đào tạo TOT với 14 học viên khoá I (2006) và 19 người khoá I, II, III (2009) để Việt Nam tiếp tục triển khai khoá học tiếp theo. 

7. Tổ chức chương trình

Khoá đào tạo LFC đầu tiên được WHO hỗ trợ kinh phí thuê phòng họp, kinh phí đi lại và ăn ở cho học viên. Nhưng từ khoá LFC II, III, cơ quản quản lý học viên chịu trách nhiệm thanh toán kinh phí đi lại, ăn ở cho học viên. Điều phối viên đã liên hệ với các trường y tế, các bệnh viện để mượn phòng họp tổ chức giảng dạy đồng thời tạo cơ hội cho học viên tham quan, học tập và chia sẻ kinh nghiệm quản lý điều dưỡng khác nhau. 

Tính đến tháng 12/2009, 91 điều dưỡng-hộ sinh đã được tốt nghiệp qua 3 khoá đào tạo với thống kê như sau:

LFC 1: 2 năm, từ 2/2004 đến 3/2006, 30 học viên

            LFC 2: 14 tháng, từ 8/2006 đến 9/2007, 32 học viên

            LFC 3: 1 năm, từ 9/2008 – 9/2009, 29 học viên

Khoá I chương trình LFC đã đào tạo được 30 học viên và 14 người trong số học đã được lựa chọn để đào tạo trở thành giảng viên.  Trong số 14 học viên đó, Điều phối viên (ThS. Nguyễn Bích Lưu, Trưởng phòng Điều dưỡng của Cục Quản lý khám, chữa bệnh) được chỉ định là trưởng nhóm giảng viên. Điều phối viên chịu trách nhiệm điều phối tất cả các hoạt động của chương trình và làm đầu mối liên hệ giữa Bộ Y tế với ICN và WHO nhằm đảm bảo khoá đào tạo được thực hiện đúng nguyên tắc, kế hoạch và chất lượng như đã cam kết. Chương trình LFC được thực hiện thành công ở Việt Nam không thể không nhắc tới ThS. Phạm Đức Mục, Phó Cục trưởng Cục Quản lý khám, chữa bệnh đã từng bước chỉ đạo việc thực hiện chương trình này. Chuyên gia của ICN đóng vai trò không thể thiếu, đó là Giám đốc chương trình LFC với trách nhiệm hỗ trợ kỹ thuật thông qua việc chỉ dẫn, giám sát nhóm giảng viên trong nước. Khoá đào tạo LFC I, được chuyên gia ICN thực hiện hoàn toàn, điều phối viên vừa đóng vai học viên, vừa đóng vai trợ giảng và quản lý khoá học. Khoá II và khoá III, chuyên gia của ICN chỉ tham gia với vai trò giám sát (để đảm bảo phía Việt Nam thực hiện đúng nguyên tắc của phương pháp luận chương trình) và hỗ trợ khi cần thiết. Chuyên gia có tham gia giảng một số chủ đề, chủ yếu là cập nhật thông tin điều dưỡng Thế giới, thông tin về LFC. Chuyên gia của ICN thường tham dự hội thảo I và hội thảo cuối. Một người quan trọng không thể thiếu được là bà Kathleen Fritch, Cố vấn điều dưỡng Văn phòng WHO khu vực Châu Á, Thái Bình dương. Bà là người tìm nguồn kinh phí hỗ trợ khoá học và luôn động viên, hỗ trợ những khoá học trên.

Một khoá đào tạo không thể thiêu nguồn lực mà WHO và ICN đã yêu cầu phía Việt Nam đóng góp bất kỳ nguồn lực nào mà địa phương có thể đóng góp, ví dụ: phòng học, phương tiện học tập, kinh phí đi lại, kinh phí ăn ở…

      8. Kết quả của 3 khoá đào tạo LFC ở Việt Nam (từ tháng 2/2004 đến 9/2009)

      Từ năm 2004 đến 2009, sau 3 khoá đào tạo theo chương trình LFC, 91 học viên đã được tốt nghiệp và có chứng nhận hoàn thành khoá học. Học viên của mỗi khoá học được chia làm 5 nhóm, mỗi nhóm gồm 5-6 học viên. Sau khi học viên được trang bị kiến thức phát hiện, ưu tiến hoá các vấn đề hiện tại, học viên đã đề xuất những giải pháp và xây dựng dự án nhóm. Các dự án nhóm của chương trình LFC thuộc dạng dự án can thiệp và được xây dựng trên cơ sở phát hiện vấn đề của học viên nên hầu hết các dự án đều đáp ứng được nhu cầu của đơn vị y tế, khả thi và khả dụng. Bảng tóm tắt dưới đây chỉ ra các lĩnh vực mà dự án nhóm của 3 khoá đào tạo LFC can thiệp đến:

      Trên đây là những thông tin tóm tắt về chương trình LFC tại Việt Nam từ 2/2004 đến nay. Các khoá học trên đã đào tạo ra một đội ngũ điều dưỡng trưởng, giáo viên điều dưỡng được trang bị kiến thức, kỹ năng, thái độ của người lãnh đạo và quản lý điều dưỡng. Số học viên này đã tích cực tham gia các khoá đào tạo về điều dưỡng. Các dự án nhóm của họ đã góp phần làm thay đổi tích cực tới công tác điều dưỡng, đào tạo liên tục tại đơn vị nơi học viên công tác.

      Bước tiếp theo của chương trình này là LFC đã được WHO, ICN và MOH thống nhất tiếp tục triển khai. Khác với 3 khoá đào tạo trước, LFC IV sẽ được thực hiện ở 8 đơn vị sau đây (mỗi đơn vị chỉ được đào tạo 30 học viên):

-         Trường Đại học kỹ thuật Y tế I Hải dương.

-         Trường Cao đẳng y tế Hà Nội

-         Trung tâm đào tạo bệnh viện đa khoa TW Huế

-         Trường cao đẳng y tế Lâm đồng

-         Trường cao đẳng Y tế Khánh Hoà

-         Trường cao đẳng Y tế trung ương II, Đà nẵng

-         Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch

-         Trường cao đẳng Y tế Cần Thơ.

      Tháng 11 và 12/2009, đại diện lãnh đạo các trường đào tạo và giảng viên LFC đã tham dự hai cuộc họp do Cục Quản lý Khám chữa bệnh chủ trì. Tất cả các đơn vị đều đồng ý rằng:

      - Chương trình LFC là chương trình duy nhất được Hội đồng Điều dưỡng quốc tế thừa nhận, hỗ trợ và đồng cấp chứng chỉ.

      - Các đơn vị đều bảy tỏ sự mong muốn được tham gia đào tạo theo chương trình này bởi chương trình rất phù hợp với nhu cầu của các cơ sở khám chữa bệnh, chương trình thiết kế rất cập nhật, phương pháp luận rất tốt.

      - Các trường đề nghị Bộ Y tế sớm có văn bản thông báo và giao nhiệm vụ cho các trường để các trường tiến hành quy trình thông báo, chiêu sinh.

      - Các trường cùng thống nhất thời gian thực hiện khoá học nên bắt đầu từ đầu quý III/2010. Riêng Bệnh viện TW Huế và trường Cao đẳng Y tế Đà Nẵng đề nghị được thực hiện chương trình này từ tháng 4/2010.

       - Để thực hiện chương trình LFC tại các trường được thành công, lãnh đạo và giáo viên các trường cùng thống nhất đề xuất Bộ y tế, đặc biệt là Điều phối viên của chương trình tiếp tục hỗ trợ kỹ thuật thông qua việc tham gia giảng dạy tại Hội thảo 1 và hội thảo 4 của khoá học.

       Cục Quản lý Khám, chữa bệnh Bộ Y tế sẽ tiến hành một số giải pháp tăng cường năng lực quản lý, điều hành công tác khám chữa bệnh tại các bệnh viện. Trong tương lai gần, các chức vụ quản lý, lãnh đạo bệnh viện như Giám đốc bệnh viện, Trưởng khoa, Trưởng phòng, Điều dưỡng trưởng phải tham dự và có chứng chỉ tốt nghiệp các khoá học về quản lý y tế hoặc quản lý điều dưỡng, đây là yêu cầu và tiêu chuẩn bổ nhiệm và tái bổ nhiệm các vị trí lãnh đạo, quản lý tại các bệnh viện, đồng thời nó sẽ được đưa vào tiêu chuẩn kiểm tra bệnh viện hàng năm.

       Thông qua bài này, tác giả muốn thông báo tới các Sở Y tế, các bệnh viện và các bạn điều dưỡng rằng nếu quan tâm và có nhu cầu, hãy liên hệ với các đơn vị có tên trong danh sách ở mục 8 để biết thêm chi tiết và kịp thời nộp hồ sơ xin tham dự khoá học LFC 4.

 Các bạn quan tâm tới khóa học có thể download công văn thông báo về khóa học và đơn đăng ký tham dự hóa học LFC4 tại

 Công văn thông báo

 Đơn đăng ký tham gia

 Ths Nguyễn Bích Lưu - Phó chủ tịch Hội Điều dưỡng Việt Nam

Trường phòng Điều dưỡng - Cục Quản lý Khám chữa bệnh - Bộ Y tế