KẾ HOẠCH CHIẾN LƯỢC TĂNG CƯỜNG NĂNG LỰC HỘI ĐIỀU DƯỠNG VÀ NGHỀ ĐIỀU DƯỠNG VIỆT NAM 2010-2015       

LỜI GIỚI THIỆU (Phần này viết sau)   

SỰ CẦN THIẾT CỦA VIỆC LẬP KẾ HOẠCH CHIẾN LƯỢC 

I.                  Giới thiệu hoạt động và tổ chức:    Phần này viết sau

II.               Lý do Lập Kế hoạch chiến lược:    Phần này viết sau

III.           Cơ sở pháp lý và phương pháp lập Kế hoạch chiến lược:

1.     Cơ sở pháp lý:

-         Điều lệ Hội điều dưỡng Việt Nam đã được Bộ Nội vụ phê duyệt  kèm theo quyết định số 627/QĐ-BNV ngày 26 tháng 5 năm 2008.

-         Nghị định 88/2003/NĐ-CP quy định về tổ chức hoạt động và quản lý Hội.

2.     Cơ sở thực tiễn:

Hội điều dưỡng Việt Nam được thành lập ngày 26/10/1990. Kể từ đó đến nay sau 19 năm hoạt động Hội ngày càng mở rộng, phát triển với 60/63 tỉnh/thành Hội trực thuộc với trên 42.000 hội viên. Uy tín của Hội ngày càng được củng cố và nâng cao:

-         Tư vấn cho Bộ Y tế về những chính sách công tác điều dưỡng:

+ Xây dựng những Chính sách, chức năng nhiệm vụ, ngạch bậc công chức;

+ Tổ chức hệ thống điều dưỡng  các cấp từ TW đến địa phương;

+ Xây dựng quy chế bệnh viện;

+ Chính sách đào tạo, các tiêu chuẩn quy định, quy trình chuyên môn: Tài liệu Phòng ngừa chuẩn, Xây dựng tài liệu hướng dẫn tiêm an toàn; Tài liệu chăm sóc người bệnh có HIV/AIDS…

+ Danh hiệu thầy thuốc ưu tú cho điều dưỡng, hộ sinh…

-         Được các tổ chức trong nước, quốc tế thừa nhận, hợp tác và trở thành những đối tác quan trọng: Hội điều dưỡng Canadian Nurses Association; Pathfinder International; HAIVN; Queensland Univerrcity of Technology…

3.     Cơ sở khoa học

-         Phương pháp làm việc nhóm: nhóm nhỏ, nhóm lớn

-         Phương pháp tiến hành dựa vào kết quả.

4.     Phương pháp thực hiện

-         Lựa chọn thành viên có đủ khả năng tham gia nhóm Lập KHCL;

-         Cử đi tham dự các lớp hội thảo, tập huấn do Pathfinder International tổ chức;

-         Phân công triển khai thực hiện:

+ Giao việc cho từng nhóm nhỏ xây dựng dự thảo, ấn định thời gian hoàn thành;

+ Nhóm lớn: tập hợp kết quả các nhóm nhỏ đóng góp ý kiến có sự tham dự, cố vấn của chuyên gia;

+ Lấy ý kiến Ban Thường vụ, Ban chấp hành;

+ Hoàn thiện KHCL;

+ Công báo và thực hiện.  

 PHẦN I:

SỨ MỆNH, TẦM NHÌN, GIÁ TRỊ CỐT LÕI VÀ CÁC THƯỚC ĐO THÀNH CÔNG CHÍNH CỦA VNA

I. Tầm nhìn:

Hội điều dưỡng Việt Nam hướng tới một tổ chức xã hội nghề nghiệp phát triển bền vững, năng động, hiệu quả và hội nhập.  

II. Sứ mệnh:

Hội Điều Dưỡng Việt Nam đại diện cho người điều dưỡng Việt Nam, vì sự phát triển nghề điều dưỡng, vì quyền lợi hợp pháp của hội viên, vì sự tráng kiện của người dân.

 III. Giá trị cốt lõi:

Hội Điều dưỡng Việt nam tin tưởng rằng: tập hợp, đoàn kết, năng động, dân chủ, minh bạch, chuyên nghiệp và đạo đức nghề nghiệp tạo nên sự khác biệt về chất lượng dịch vụ của hệ thống y tế. 

 III. Các thước đo thành công chính:

1.     Mạng lưới được thành lập và bao phủ ở tất cả các cấp vào năm 2012

-         Tỉnh/thành hội, chi hội

-         Phát triển chi hội chuyên khoa

2.     Hội viên tăng hàng năm 1% hoặc 70% điều dưỡng-hộ sinh-KTVY cả nước là Hội viên của Hội Điều dưỡng VN

-         Chính thức

-         Tán trợ

3.     Hoạt động phát triển nghề nghiệp: % các tỉnh/thành, chi hội tổ chức các hoạt động đào tạo, nghiên cứu

-         Ấn phẩm: số lượng, số

 -         Hội thảo, hội nghị

-         Đào tạo

-         Nghiên cứu, ứng dụng

-         Phát triển chính sách

-         Chương trình, đề án

-         Các hoạt động thường quy của ban thường vụ, chấp hành, văn phòng hội

4.     Hợp tác trong nước và quốc tế

-         Cơ quan nhà nước

-         Các hội nghề nghiệp

-         Cá nhân và tổ chức trong và ngoài nước

5.     Nguồn lực:

-         Nhân lực: văn phòng, trung tâm…tăng về số lượng và trình độ (bằng cấp).

-         Tài chính: hội phí, ấn phẩm, chương trình dự án, dịch vụ

-         Trang thiết bị: làm việc tại văn phòng, đảm bảo các hoạt động thường quy của Hội

-         Văn phòng: cả TW và địa phương

6.     Dịch vụ: Đào tạo, nghiên cứu, tư vấn

7.     Uy tín nghề nghiệp:

-         Khen thưởng cho tập thể và cá nhân hội viên

-         Tỷ lệ cán bộ ngành y tế tham gia các sự kiện của Hội

-         Đánh giá của nhà nước và của các tổ chức, cá nhân về hội  

PHẦN II:

 PHÂN TÍCH HIỆN TRẠNG 

 Bảng phân các yếu tố tích liên quan:

 1. MÔI TRƯỜNG BÊN NGOÀI 

1.1. Thông tin chung về đất nước

 1.1.1. Đặc điểm địa lý, khí hậu

Bản đồ Việt Nam tạo thành chữ S chạy dài phân Việt Nam làm 3 vùng: Bắc, Trung, Nam tạo ra sự khác biệt về văn hóa (phong tục, giọng nói), khí hậu giữa các vùng miền. Miền Bắc và bắc, trung trung bộ có 4 mùa rõ rệt: xuân, hạ, thu, đông. Còn miền Nam và Nam trung bộ có 2 mùa mưa và nắng. Đặc điểm địa lý tạo ra sự phân chia khu vực cho những hoạt động quản lý mang tính chất vùng, miền. Đặc điểm khí hậu ảnh hưởng tới tình trạng sức khỏe, bệnh tật (hen phế quản, khớp mãn tính…). Đặc điểm trên phần nào cũng tác động đến tổ chức và hoạt động của Hội Điều dưỡng Việt Nam. Ví dụ, ngay từ khi thành lập hội (1990), Hội đã chia làm 3 vùng Bắc (từ Huế trở ra), trung (từ Đà Nẵng trở vào tới Ninh Thuận) và Nam (từ Bình dương, Bình phước trở vào). Mỗi vùng có 1 Phó Chủ tịch chịu trách nhiễm theo dõi, giám sát, hỗ trợ công tác hội.

1.1.2. Đặc điểm  chính trị

Việt Nam hiện nay là một nước theo chế độ xã hội chủ nghĩa. Hệ thống chính trị đã thực hiện theo cơ chế chỉ có duy nhất một đảng chính trị (là Đảng Cộng sản Việt Nam) lãnh đạo, với tôn chỉ là: Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý và nhân dân làm chủ thông qua cơ quan quyền lực là Quốc hội Việt Nam. Quản lý Nhà nước cấp quốc gia là Chính phủ, quản lý nhà nước cấp địa phương là các UBND cấp tỉnh/thành phố trực thuộc trung ương, UBND cấp huyện và UBND cấp xã/phường. Quản lý theo lĩnh vực là ở cấp Nhà nước (dưới sự chỉ đạo và quản lý của Chính phủ) là các Bộ và cơ quan ngang bộ, cấp tỉnh/thành phố là các Sở Y tế, ở các huyện là Phòng/trung tâm y tế và cấp xã là Trạm y tế xã.Đặc điểm chính trị trên quyết định hệ thống tổ chức của Hội Điều dưỡng Việt Nam. Hội Điều dưỡng Việt Nam hoạt động theo quy định tại Nghị định 88/2003/NĐ-CP ngày 27/3/2003 của Chính Phủ Quy định về tổ chức, hoạt động và quản lý hội. Hội Điều dưỡng VN có 3 cấp: Hội Điều dưỡng VN (quốc gia) hoạt động dưới sự quản lý về tổ chức của Bộ Nội vụ và quản lý về chuyên môn của Bộ Y tế. Hội Điều dưỡng cấp tỉnh (tỉnh/thành phố trực thuộc TW) hoạt động dưới sự quản lý tổ chức của Sở Nội vụ cấp tỉnh/thành phố, Chi hội điều dưỡng (bệnh viện, trường) hoạt động dưới sự quản lý của bệnh viện hoặc trường nơi mà chi hội.  
Hội Điều dưỡng Việt Nam là Hội nghề nghiệp, được Nhà nước thừa nhận vai trò pháp lý thông qua hàng loạt các văn bản sau:

Quyết định số 37/CT ngày 26/10/1990 của Hội đồng Bộ Trưởng, nay là Văn phòng chính phủ cho phép thành lập Hội Điều dưỡng VN và Quyết định số ….cho phép đổi tên Hội Y tá – Điều dưỡng Việt Nam thành Hội Điều dưỡng Việt Nam. Quyết định số …về việc phê duyệt điều lệ sửa đổi của Hội Điều dưỡng Việt Nam. Nghị định số 88/2003/NĐ-CP ngày 27/3/2003 của Chính Phủ Quy định về tổ chức, hoạt động và quản lý hội Điều …của Luật Phòng chống tham nhũng..Hiện nay Bộ Nội Vụ đang soạn thảo Luật Hội để trình Quốc hội thông qua.  Hội Điều dưỡng Việt Nam có mối quan hệ công tác với các tổ chức chính trị và nghề nghiệp khác như Công đoàn Y tế, (100% hội viên đang công tác tại các cơ sở y tế công lập là đoàn viên công đoàn), Hội phụ nữ (100% nữ điêu dưỡng công tác tại các cơ sở khám chữa bệnh và đào tạo y tế là hội viên Hội Phụ nữ Việt Nam), Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh (100% điều dưỡng dưới 30 tuổi đang công tác tại các cơ sở khám chữa bệnh là Đoàn viên thanh niên), nhiều Điều dưỡng là Đảng viên cộng sản (chưa có số liệu thống kê). Hiện nay, Hội Điều dưỡng Việt Nam là 1 trong 41 Hội thành viên của Hội Y khoa Việt Nam. Hội còn có mối quan hệ tốt với các Hội nghề nghiệp khác như  Hội Nhi khoa, Sản khoa, Ngoại khoa, Nội tiết, Hồi sức Cấp cứu, Hộ sinh…Một số tỉnh thành hội còn là thành viên của Hội Liên hiệp Khoa học Kỹ thuật Việt Nam. Một  số hội viên còn là hội viên các hội nghề nghiệp khác như Hội Nhi khoa, Hội hộ sinh, Hội cựu chiến binh…

1.1.3. Đặc điểm kinh tế

Việt Nam được xếp vào nước có nền kinh tế đang phát triển nên còn nhiều khó khăn về tài chính. Chính phủ quy định, các Hội nghề nghiệp ngoài nghĩa vụ tuân thủ Luật Pháp, chủ trương, chính sách của nhà nước thì còn phải tự túc về tài chính, cơ sở vật chất. Hội Điều dưỡng Việt Nam cũng không nằm ngoài quy định trên. Để có kinh phí duy trì và hoạt động, Hội Điều dưỡng Việt Nam đã tích cực thực hiện những biện pháp tận dụng tối đa, hiệu quả nguồn lực và hỗ trợ của mọi tổ chức cho hoạt động Hội. Ví dụ,  từ khi thành lập đến nay (19 năm) Hội luôn luôn kết hợp các hoạt động giữa hội và chính quyền. Hầu hết cán bộ chủ chốt của Ban chấp hành Hội từ trung ương đến địa phương là cán bộ kiêm nhiệm vừa giữ vị trí chủ chốt quản lý điều dưỡng vừa là Ủy viên Ban chấp hành Hội. Có thể nói, các hoạt động của Hội có sự đóng góp của chính quyền thông qua sự cho phép thời gian, hỗ trợ kinh phí đi lại, hội họp cho các Ủy viên Ban chấp hành cấp TW và cấp tỉnh tham gia các hoạt động của Hội. Hoặc Lãnh đạo của Hội thường kết hợp công tác chính quyền với công tác chỉ đạo các tỉnh/thành hội, chi hội. Đây chính là điểm mạnh của Hội (nhưng cũng là điểm yếu của Hội Điều dưỡng Việt Nam nếu như tình trạng này còn kéo dài). Để có kinh phí hoạt động, Hội Điều dưỡng Việt Nam đã thực hiện nhiều giải pháp để có nguồn thu, chi trả lương cho cán bộ chuyên trách, chi cho các hoạt động thường xuyên (duy trì văn phòng). Các giải pháp đó là pháp hành  các ấn phẩm chuyên ngành, từ các dự án hỗ trợ phát triển nghề nghiệp, từ hội phí (500đ/hội viên/tháng những năm trước 1998, 1000đ/người/tháng từ 1998 đến 2002 và 2000 đ/người/tháng từ 2003-2008 và 3000 đ/tháng/người từ 2009. Tỉnh thành Hội nộp về TW từ 10-20%).

Hội Điều dưỡng Việt Nam từ khi ra đời (10/1990) đến nay đã chịu sự ảnh hưởng của đổi mới nền kinh tế đất nước thông qua chính sách “Đổi mới” (bắt đầu từ năm 1986) theo "kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa". Hội viên Điều dưỡng được tiếp cận và trực tiếp tham gia chính sách đổi mới của đất nước. Mà khởi đầu đó là chính sách bảo hiểm y tế, tiếp theo là thu một phần viện phí (quyết định số …) và nay là nền kinh tế Hội nhập. Bên cạnh những đặc điểm kinh tế trên, Việt Nam đã gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) và chính thức trở thành thành viên thứ 150 của tổ chức WTO ngày 11 tháng 1 năm 2007. Như vậy, ngành y tế không thể đứng ngoài sự thay đổi của đất nước mà phải đổi mới để đáp ứng yêu cầu của Hội nhập. Sự đổi mới này đã mở đầu bằng cơ chế tự chủ theo “Nghị định 10” năm…, và hiện nay là “Nghị định 43”. Đây là thách thức lớn đối với người điều dưỡng. Bởi:

Từ khi đổi mới tới nay, hệ thống dịch vụ y tế tư nhân ra đời và phát triển ngày càng mạnh. Người cán bộ y tế có cơ hội tiếp cận với y tế tư nhân. Ngoài làm việc cho y tế công trong giờ, điều dưỡng có thể làm thêm tại các phòng mạch (cả công và tư), hiệu thuốc và bệnh viện tư nhân. Họ có thu nhập cao hơn, cuộc sống đỡ vất vả hơn về kinh tế. Song, họ gặp nhiều áp lực hơn bởi sự mong đợi của khách hàng cao hơn, bởi dân trí ngày càng cao. Mặt khác, khi người dân phải đóng góp chi phí khám chữa bệnh thì họ có quyền đòi hỏi chất lượng dịch vụ cao hơn dẫn đến những thắc mắc, khiếu kiện ngày càng nhiều. Một số đơn vị, cá nhân đã từng phải đền bù cho người bệnh, thậm chí phải ra tòa. Giao thông giữa các tỉnh được phát triển, tình trạng không có sự khác biệt lớn về giá cả dịch vụ khám chữa bệnh giữa các tuyến khám chữa bệnh nên người dân có xu hướng đổ xô về các bệnh viện trung ương, bệnh viện tuyến tỉnh làm cho tình trạng quá tải ở các bệnh viện trung ương, bệnh viện tỉnh ngày càng trầm trọng đến nỗi Bộ Y tế phải xây dựng và thực hiện Đề án Luân phiên cán bộ y tế từ bệnh viện tuyến trên hỗ trợ bệnh viện tuyến dưới (Đề án 1816). Sự quá tải đã và đang xảy ra là ghánh nặng cho cán bộ y tế, đặc biệt là điều dưỡng. Bên cạnh mặt tích cực của cơ chế giao quyền cho giám đốc và người đứng đầu các đơn vị sự nghiệp có thu tự chủ dần về tài chính, tổ chức, nhân sự…thì mặt trái của nó là ghánh nặng đối với người cán bộ y tế. Bởi một trong những nguyên tắc của quản lý hiệu quả là tăng thu, giảm chi. Có nghĩa là muốn thu nhiều thì phải làm nhiều (thu hút người bệnh, khách hàng) trong khi đó phải tìm mọi cách để giảm chi, dẫn đến giữ nguyên guồn nhân lực hiện có, thậm chí giảm đi nếu có thể. Điều này dẫn đến sự quá tải người bệnh với bệnh viện, quá tải công việc với cá nhân người cán bộ y tế, đó chính là nguy cơ dẫn đến sai sót chuyên môn. Để đảm bảo bộ máy chạy đều thì người quản lý bệnh viện tận dụng nguồn nhân lực tối đa tức là nhân viên y tế sẽ ít có thời gian trống hơn, ngay cả thời gian giành cho học tập, cập nhật kiến thức cũng bị hạn chế. Điển hình là một số bệnh viện không khuyến khích điều dưỡng đi học nâng cao trình độ từ trung học lên cao đẳng, đại học. Nhiều em ở hai thành phố lớn Hà Nội, Hồ Chí Minh tự học ngoài giờ và tự đóng học phí. Mặt khác, sự chênh lệch thu nhập giữa các đơn vị khám chữa bệnh, giữa các tập thể trong cùng một đơn vị, thậm chí ngay cả từng cá nhân trong cùng một khoa cũng tạo nên sự thay đổi về nhận thức, trách nhiệm tới cả đạo đức nghề nghiệp.

 1.1.4. Đặc điểm dân số:

Dân số Việt Nam năm 2008 là …….có đặc điểm sau :

- Quy mô lớn và đang phát triển mạnh,

- Dân số trẻ nhưng đối mặt với xã hội già hóa trong tương lai gần (Năm 2006, tỷ lệ trẻ em từ 14 tuổi trở xuống là 26,3%);

- Có dấu hiệu nghiêm trọng về mất cân đối giới tính ở trẻ sơ sinh và trẻ em (Hiện 16 tỉnh, thành phố có tỷ số giới tính cao từ 115 nữ - 128 nam)

- Dân số phân bố không đều, di dân ngày càng sôi động (di cư từ miền núi xuống đồng bằng, từ nông thôn ra thành thị)

- Mức sinh, mức chết giảm mạnh nhưng còn khác nhau giữa các vùng;

 - Chất lượng dân số có cải thiện nhưng vẫn chưa cao (Tuổi thọ bình quân khá cao (71,3) nhưng tuổi thọ khỏe mạnh lại rất thấp (58,2 tuổi) xếp thứ 116/174 nước).  Về số lượng điều dưỡng của Việt Nam, theo niên giám thống kê y tế 2007, cả nước có 148.928 bác sĩ, điều dưỡng, hộ sinh và kỹ thuật viên y. Trong đó có 61.158 điều dưỡng (41%), 20.902 hộ sinh (14%), 11.940 (8%) kỹ thuật viên và 54.910 bác sĩ (37%). Một nghiên cứu khác của Hội Điều dưỡng VN chỉ ra rằng (2): tỷ lệ điều dưỡng nam của Việt Nam là 18.5% và nữ là 81.5% nhìn chung sự chênh lệch giữa hai giới của Việt Nam cũng giống các nước, nhưng tỷ lệ nam điều dưỡng của nước ta cao hơn nhiều nước khác. Xu hướng tỷ lệ này cao hơn ở sinh viên đại học và điều dưỡng trẻ, tỷ lệ này giảm đi ở lứa tuổi trung niên vì khi điều dưỡng nam có cơ hội tìm một nghề khác liên quan trong ngành y thì họ sẽ chuyển đổi (công nghệ thông tin, kỹ thuật y tế khác…). Có thể nói đặc thù của đặc điểm dân số điều dưỡng là mang đặc tính của nữ giới. 

1.1.5. Đặc điểm văn hóa, xã hội:

Việt Nam có một nền văn hóa rất đa dạng, phong phú và giàu bản sắc bởi đó là sự giao hòa văn hóa của 54 sắc tộc cùng tồn tại trên lãnh thổ. Điều dưỡng là lực lượng lao động có mặt ở mọi chỗ, mọi nơi nên hội viên của Hội Điều dưỡng Việt Nam bao gồm phần lớn là người Kinh và một số dân tộc ít người ở các tỉnh miền núi như Lai Châu, Lao cai, Yên Bái, Hòa Bình, Đăck Nông, Đắck Lắck, Kon Tum, Gia Lai… Với lịch sử lâu đời với sự đô hộc của Pháp và là hàng xóm của Trung quốc, nên nghề điều dưỡng vừa mang màu sắc của trung hoa, vừa có màu sắc văn hóa của Pháp thuộc. Danh từ Y tá được sử dụng ngay từ những năm Pháp thuộc, danh từ người điều dưỡng, nghề điều dưỡng mới được sử dụng tại Miền Nam Việt Nam trong những năm kháng chiến chống Mỹ nhưng mới chỉ xuất hiện ở Miền Bắc trong vòng 20 năm trở lại đây. Để đổi tên từ Y tá thành Điều dưỡng, Hội Điều dưỡng Việt Nam đã trải qua bao nhiêu cuộc vận động, bao nhiêu hoạt động để chứng minh rằng từ điều dưỡng mới thể hiện được đúng vai trò, chức năng, nhiệm vụ của người làm công tác này. Bởi, theo quan niệm cũ, Điều dưỡng là “bồi bổ, an dưỡng sức khỏe” và người điều dưỡng là người y tá chăm sóc người ốm ở bệnh viện (Từ điển Tiếng Việt, Viện Ngôn ngữ, Nhà xuất bản từ điển bách khoa, 2007). Trong thời kỳ Pháp thuộc, Pháp đào tạo y tá là người giúp việc, thực hiện y lệnh của thày thuốc nên phần lớn giáo viên của các trường đào tạo điều dưỡng là bác sĩ. Quan niệm của xã hội (ngay cả cán bộ y tế) vấn coi người điều dưỡng là người có trình độ thấp, là người giúp việc và phải thực hiện y lệnh của thày thuốc. Nhiều người còn cho rằng, bác sĩ có thể làm thay điều dưỡng trong khi điều dưỡng thì không thể làm thay bác sĩ được. Thậm chí, hiện nay có trường đại học y của Việt Nam cử bác sĩ học chuyển đổi thành điều dưỡng (6 tháng bằng chương trình đào tại của Thái Lan) sau đó cử các bác sĩ trên đi học thạc sĩ điều dưỡng. Điều này cũng ảnh hưởng lớn đến sự tiến thủ nghề nghiệp của điều dưỡng, nếu kéo dài nó sẽ tạo thành tiền lệ không tốt cho đào tạo điều dưỡng ở Việt Nam. Với đặc điểm này, Hội Điều dưỡng Việt Nam đang xác định chiến lược tập trung vào phát triển nguồn nhân lực  trẻ song song với việc tận dụng và duy trì lực lượng điều dưỡng lớn tuổi nhưng có nhiều kinh nghiệm chuyên môn. 1. 2. Thông tin chung về ngành y tế Bộ Y tế Việt Nam là cơ quan của Chính phủ, thực hiện chức năng quản lý nhà nước về chăm sóc và bảo vệ sức khoẻ nhân dân. Cơ quan Bộ gồm 1 Tổng Cục, 5 Cục, 10 Vụ, 1 ban và 1 văn phòng (ngang vụ). Hệ thống y tế Việt Nam được tổ chức song song với hệ thống chính quyền, từ trung ương (Bộ Y tế) đến các tỉnh/thành phố, quận/huyện, xã phường (sơ đồ 1). Đứng đầu ngành Y tế là Bộ trưởng, tiếp đó là các Giám đốc Sở Y tế (Tỉnh/Thành phố trực thuộc Trung ương), Giám đốc các bệnh viện trung ương, các bệnh viện tỉnh/thành phố, Giám đốc các bệnh viện/trung tâm y tế Huyện hoặc trưởng phòng Y tế quận/huyện Trưởng trạm y tế xã. Hiện nay Toàn quốc có 63 sở y tế, 1080 bệnh viện, 10.748 trạm y tế xã với tổng số 148,928 bác sĩ, điều dưỡng, hộ sinh, kỹ thuật viên y tế. Trong đó có 61.158 điều dưỡng, 20.920 hộ sinh (chiếm 55% tổng số cán bộ y tế toàn ngành). Các Bộ ngành khác cũng có đơn vị quản lý nhà nước về y tế là Bộ quốc phòng (Cục Quân Y), Bộ Công An (Cục Y tế), Bộ Bưu chính viễn thông (Ban Y tế)…Do điều kiện kinh tế, văn hóa và các dịch vụ xã hội không đồng đều giữa thành thị với nông thông, giữa đồng bằng với miền núi nên mật độ điều dưỡng giữa các vùng miền cũng khác nhau đồng thời đang có sự chuyển dịch dân số giữa các vùng, miền và ngày càng nhiều người ngành y đổ dồn lên các thành phố, trong khi ở các vùng nông thôn rất cần đội ngũ bác sĩ. Trong 10 năm trở lại đây, hệ thống giao thông và phương tiện giao thông phát triển nhanh chóng là cơ hội để người dân từ nông thông tiếp cận các dịch vụ của thành thị dễ dàng hơn. Hơn nữa, giá cả dịch vụ y tế công giữa thành thị và nông thông, giữa các tuyến khám chữa bệnh không chênh lệch nhiều nên người dân mỗi khi sử dụng dịch vụ y tế có xu hướng về thành thị, về bệnh viện tuyến trên tăng lên, dẫn đến tình trạng quá tải. Bằng chứng là tại một số bệnh viện trung ương tỉnh tình trạng bệnh nhân nằm ghép đôi, ba là thường xuyên xảy ra. Bệnh nhân quá tải, dẫn đến tình trạng quá tải cho cán bộ y tế, đặc biệt là điều dưỡng. Trong khi hệ thống hành chính còn nhiều thủ tục rườm rà, nhân lực thiếu thì tình trạng quá tải bệnh nhân làm tăng quá tải công việc cho điều dưỡng, bác sĩ. Bắt đầu từ tháng 6/2008, Bộ trưởng Bộ Y tế đã ra quyết định số 1816/QĐ_BYT về luân phiên cán bộ bệnh viện tuyến trên hỗ trợ bệnh viện tuyến dưới nhằm giải quyết tình trạng quá tải nêu trên . Bộ Y tế có chủ trương tăng cường quyền tự chủ tài chính của sở y tế và các bệnh viện tỉnh. Bằng phương thức này, hy vọng các giám đốc bệnh viện có thể tăng thu nhập cho các bác sĩ ở nông thôn để các bác sĩ yên tâm ở lại công tác, mặt khác các tỉnh có nhiều tiền đầu tư cho các cơ sở hạ tầng của các trạm y tế và bệnh viện nhỏ đã xuống cấp.  Nền văn hóa, phong tục, tập quán cũng ảnh hưởng không nhỏ đến hệ thống và dịch vụ chăm sóc sức khỏe như vệ sinh thực phẩm, tự mua thuốc và tự điều trị không cần đơn của thày thuốc, thiếu kiến thức về tránh thai nên ở nông thôn có nhiều cô gái dưới 18 tuổi đã phải nạo thai đã ảnh hưởng tới sức khỏe tăng thêm ghánh nặng cho y tế… Trong thập kỷ qua, Nhà nước đã nhận thấy những mặt tích cực của làn sóng tư nhân hóa, cả trong ngành y tế, nhưng mặt khác cũng lo ngại những tác động tiêu cực ảnh hưởng tới hệ thống y tế nhà nước. Vì vậy, Bộ Y tế ban hành quyết định kể từ năm nay những bác sĩ nào làm việc trong hệ thống y tế nhà nước không được phép đồng thời mở bệnh viện tư nhân. Tuy nhiên, họ vẫn được phép hành nghề ở các phòng khám tư nhân, trong đó cũng giải quyết công ăn việc làm và tăng thu nhập cho nhiều điều dưỡng. Bộ Y tế đang phấn đấu đến năm 2010, toàn bộ hệ thống phòng khám đa khoa khu vực có bác sĩ và được xây dựng kiên cố; 100% số xã có trạm y tế phù hợp với điều kiện kinh tế, môi trường sinh thái và nhu cầu khám chữa bệnh; 80% số xã có bác sĩ (miền núi đạt 60%)…  

1. 3. Thông tin về hệ thống điều dưỡng Việt Nam

Trước năm 1945, người pháp đào tạo y tá theo cách cầm tay chỉ việc, đào tạo ra người giúp việc cho bác sĩ. Sự chăm sóc y tế ở nhiều nơi còn gắn với các tổ chức tôn giáo. Nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa được thành lập (1945) và đi vào cuộc chiến tranh 9 năm chống Thực dân Pháp (1945- 1954), Chính phủ Việt Nam đã đào tạo một số khóa nữ y tá sơ học 3 tháng, 6 tháng, 1 năm để phục vụ cho chiến trường, thông bản. Bức thư sau đây là minh chứng lịch sử điều dưỡng Việt Nam:

Thư Bác Hồ gửi nam nữ học viên Trường y tá Liên khu I được đăng trên Báo cứu quốc, số 1177, Ngày 26-2-1949 như sau:“Các bạn yêu quý,Y tá chẳng những là một nghề nghiệp, mà lại là một nghĩa vụ. Người y tá chẳng những giúp chữa bệnh mà còn phải phổ biến vệ sinh. Việc giữ gìn và bồi dưỡng sức khoẻ của dân tộc, người y tá phải gánh một phần quan trọng. Vì vậy, y tá là những người đánh giặc ốm, để bảo vệ sự khang kiện của giống nòi. Những chiến sĩ y tá phải có chí chịu khó. Phải giàu lòng bác ái hy sinh.Trong phong trào thi đua ái quốc, tôi mong các bạn xung phong học và hành, ngày càng tiến bộ.Với tinh thần thanh niên hăng hái của các bạn, với sự huấn luyện ân cần của các giáo viên, tôi chắc chắn các bạn đều làm tròn nhiệm vụ một cách vẻ vang”. Chào thân ái và quyết thắng / Tháng 2 năm 1949 - Hồ chí Minh” Sự phát triển nghề điều dưỡng ở Việt Nam cho đến nay có thể chia làm giai đoạn, bao gồm:- Giai đoạn trước 1954: giai đoạn Pháp thuộc, y tá là người giúp việc cho bác sĩ.- Giai đoạn chiến tranh chống Pháp và Mỹ (1954- 1975): đất nước Việt Nam bị chia cắt làm hai miền, Miền Bắc hòa bình, xây dựng xã hội chủ nghĩa, Miền Nam dưới sự chiếm đóng của Thực dân Pháp, sau đó là Mỹ. Do vậy, giáo dục điều dưỡng của Miền Bắc là giáo dục để đáp ứng phục vụ chiến tranh, trường y tế đào tạo ra y sĩ (2-3 năm), y tá (6 tháng, 1 năm). Tại Miền Nam, các trường đào tạo điều dưỡng 1- 2 năm (tá viên điều dưỡng) và cán sự điều dưỡng (3 năm). Đỗi ngũ điều dưỡng tập hợp nhau lại và thành lập Hội ái hữu điều dưỡng (do đặc thù xã hội lúc đó tiếp cận với Mỹ nên điều kiện phát triển ngành và quan niệm về nghề điều dưỡng được phát triển). Ở giai đoạn này, Điều dưỡng vinh dự và tự hào vì đã có đóng góp sức mình vào lịch sử của đất nước, đó là lịch sử chiến tranh chống Mỹ và vai trò trong chăm sóc sức khỏe và phục vụ Bác Hồ những ngày cuối cùng. Năm 1972, tại Miền Bắc, y tá trung cấp bắt đầu được đào tạo với thời gian 2,5 năm thay vì đào tạo y sĩ như trước kia. Có thể nói, mốc lịch sử này đã đánh dấu sự đổi mới trong nhìn nhận nghề điều dưỡng. - Giai đoạn 1975-1989: giai đoạn này có mốc lịch sử quan trọng là hệ thống quản lý điều dưỡng đã được xác định và bước đầu đầu tư. Cụ thể, các chuyên gia y tế Cu ba, Thụy Điển…phát hiện được sự thiếu hụt về nghề điều dưỡng nên đã cử Điều dưỡng tới tham gia các chương trình hỗ trợ cho Việt Nam. Tổ công tác điều dưỡng của Bệnh viện Việt Nam Cu ba Đồng Hới được hình thành, hoạt động. Tổ công tác điều dưỡng tại BV Việt Nam Thụy Điển Uông Bí và Phòng Điều dưỡng đầu tiên của Việt Nam được thành lập năm 1987 tại BV Nhi Trung ương với sự hỗ trợ của chuyên gia điều dưỡng Thụy Điển. Người trưởng phòng Điều dưỡng đầu tiên là ông Phạm Đức Mục, nay là Phó chủ tịch thường trực của Hội VNA. Giai đoạn này còn để một dấu ấn lịch sử đó là chương trình đào tạo thí điểm y tá đại học được bắt đầu với thời gian đào tạo 4 năm tại chức tại Hà nội năm 1985 và Thành phố Hồ Chí Minh năm 1986.- Giai đoạn 1990 – nay: là giai đoạn nghề điều dưỡng, người điều dưỡng được phát triển không ngừng. Dấu mốc nổi bật của giai đoạn này là sự ra đời của Hội Y tá - Điều dưỡng Việt Nam được thành lập theo Quyết định số 37/CT của Hội Đồng Bộ Trưởng ngày 26/10/1990. Và tiếp theo đó là Bộ Y tế ra quyết định thành lập Phòng y tá thuộc Vụ Quản lý sức khỏe (1992) và hàng loạt các phòng y tá bệnh viện cũng lần lượt được ra đời và kết quả hiện trạng là 100% các bệnh viện hạng 1 đã thành lập Phòng Điều dưỡng. Một số bệnh viện quận huyện chưa thành lập phòng mà bổ nhiệm một điều dưỡng trưởng thuộc biên chế phòng kế hoạch tổng hợp. Năm 1999, Quyết định số … Điều dưỡng trưởng Sở Y tế. Hệ thống điều dưỡng trưởng cũng dần được củng cố, chức năng nhiệm vụ và cả quyền lợi. Hiện nay, điều dưỡng trưởng phòng, phó phòng được hưởng lương trách nhiệm như các trưởng phó phòng khác. Điều dưỡng trưởng khoa được hưởng trách nhiệm như phó khoa.Hệ thống quản lý điều dưỡng hình thành, phát triển và đã phối hợp với hệ thống Hội Điều dưỡng Việt Nam đề xuất, xây dựng, vận động và tư vấn Nhà nước, Bộ Y tế ban hành hàng loạt các chính sách cho điều dưỡng, đó là:Hệ thống đào tạo điều dưỡng cũng đã và đang được hình thành, phát triển bao gồm Trường điều dưỡng, khoa điều dưỡng, bộ môn điều dưỡng. Hiện nay toàn quốc đã có 14 trường đại học đào tạo cử nhân điều dưỡng, 30 trường cao đẳng và hơn 40 trường trung học y tế đang đào tạo điều dưỡng. Có một số trường tư nhân đào tạo điều dưỡng bao gồm cả bậc đại học (Dân Lập Thăng Long, Hồng Bàng, Yecsin lâm Đồng), cao đẳng (nguyễn Tất Thành), trung học (An Khánh, Cửu Long, Phương Nam, Hồng Đức…). Sự ra đời của Hệ thống điều dưỡng và Hội Điều dưỡng đã đóng vai trò quan trọng trong việc đề xuất, tham gia xây dựng và ban hành các chính sách cho điều dưỡng như ngạch lương và công chức điều dưỡng ngang bằng các ngành nghề khác có cùng bậc đào tạo. Người điều dưỡng cũng được phong danh hiệu Thày thuốc ưu tú, Thày thuốc nhân dân như các bác sĩ. Chế độ phụ cấp cho điều dưỡng trưởng ngang bằng với các chức vụ tương đương do bác sĩ đảm nhiệm.Bên cạnh hệ thống dịch vụ y tế thì hệ thống đào tạo Điều dưỡng cũng có mặt tại các trường Đại học Y khoa, y dược khoa (khoa, bộ môn) các trường cao đẳng và trung học y tế. Người điều dưỡng Việt Nam hiện diện ở tất cả địa điểm trên với nhiều cương vị khác nhau: Phó Cục Trưởng Cục Quản lý khám chữa bệnh (ThS. Phạm Đức Mục), Trưởng phòng Điều dưỡng của Bộ Y tế (ThS. Nguyễn Bích Lưu), Điều dưỡng Trưởng Sở Y tế (Nam Định, Hòa Bình, Đồng Nai…), Phó Trưởng phòng Nghiệp Vụ Y của Sở Y tế (Hà Nội, Phú Thọ, Thái Nguyên, Lâm Đồng, Sóc Trăng…), Giám đốc bệnh viện (Quảng Trị), Phó Giám đốc bệnh viện (Y học Cổ truyền Thành phố Hồ Chí Minh, Đa khoa Tỉnh Hải Dương), Phó Hiệu trưởng trường Cao đẳng Y tế (Cao đẳng Y tế Hà Nội, Cao đẳng Y tế Bình Thuận), Trưởng-phó khoa Khoa Điều dưỡng (Đại học Hồng Bàng, Cao đẳng Nguyễn Tất Thành, cao đẳng Y tế Cần thơ…), Trưởng phòng Điều dưỡng các bệnh viện (Bạch Mai, Nhi TW, Chợ rẫy, TW Huế…Các vị trí quản lý điều dưỡng chủ chốt nói trên hầu hết cán bộ cốt cán của Ban chấp hành Hội Điều dưỡng Việt Nam.Có thế nói hệ thống quản lý điều dưỡng là cặp song sinh với hệ thống quản lý hội điều dưỡng. 4 trong số các Ủy viên thường vụ của VNA hiện đang công tác tại Bộ Y tế, trong đó có 2 người Phó chủ tịch (1 Phó cục trưởng, 1 trưởng phòng) và 2 chuyên viên là Ủy viên thường vụ, hiện tại họ đang công tác công tác ở hai đơn vị liên quan trực tiếp đến đào tạo (Vụ Khoa học đào tạo) và thực hành điều dưỡng (Cục Quản lý Khám chữa bệnh). Vì những đặc thù trên, nên Hội Điều dưỡng Việt Nam đóng vai trò quan trọng và có tác động lớn, hiệu quả tới việc tư vấn, xây dựng các chính sách cho điều dưỡng ngay từ những ngày đầu thành lập như:

-         Thành lập Phòng Điều dưỡng các bệnh viện (1990)

-         Thành lập Phòng Điều dưỡng tại Bộ Y tế (1993)

-         Đổi mã ngạch đào tạo Y tá thành Điều dưỡng (1995)

-         Đổi tên Hội Y tá – Điều dưỡng thành Hội Điều dưỡng Việt Nam (1997)

-         Xây dựng Quy chế bệnh viện trong đó có các quy chế Chăm sóc người bệnh toàn diện, Chức năng nhiệm vụ của Phòng điều dưỡng, Chức năng nhiệm vụ của Trưởng phòng Điều dưỡng …(1997).

-         Thiết lập hệ thống điều dưỡng trưởng Sở Y tế (1999)

-         Xây dựng Kế hoạch hành động quốc gia tăng cường công tác điều dưỡng – hộ sinh (2002)

-         Thành lập Trường Đại học Điều dưỡng Nam Định (2004)

-         Đề xuất xây dựng và ban hành ngạch và thang lương cho các cấp điều dưỡng (2005)

-         Danh hiệu thày thuốc ưu tú, Thày thuốc nhân dân cho các đối tượng trong đó có điều dưỡng, hộ sinh (2007). Nhìn chung, chuyên ngành điều dưỡng trong 20 năm qua đã khẳng định được vai trò và vị thế ngành nghề ở cấp cao, nhưng cấp thấp thì còn nhiều thách thức và khó khăn. Bên cạnh những lãnh đạo các cơ sở y tế quan tâm đến điều dưỡng thì nhiều bệnh viện, trường y tế còn chưa thực sự quan tâm đầu tư, phát triển cho điều dưỡng. Mặc dù Quy chế bệnh viện quy định các bệnh viện có phòng điều dưỡng, nhưng nhiều bệnh viện quận huyện chỉ có điều dưỡng trưởng thuộc biên chế của phòng kế hoạch tổng hợp của bệnh viện. Theo kết quả nghiên cứu của ….cả nước có 4169 giáo viên đang giảng dạy điều nhưng giáo viên là điều dưỡng thì chỉ có 533 người (13%). Đây là điểm yếu và sự khác biệt lớn nhất của điều dưỡng Việt Nam. Bên cạnh đó, hệ thống điều dưỡng Việt Nam còn thách thức lớn là thiếu nhân lực cả về số lượng và chất lượng khi mà cả ngành y tế đang phải gồng mình vì sự quá tải bệnh nhân tại bệnh viện dẫn đến sự thiếu nhân lực nghiêm trọng. Nhiều bềnh viện có công suất sử dụng giường bệnh lên tới 150 đến 200%, có những nơi 2-3-4-5 người bệnh/1 giường nội trú.

 1.4. Thông tin về các tổ chức quốc tế liên quan đến điều dưỡng: 

Hội đồng Y tế thế giới đang là cơ quan đại diện cho y tế của tất cả các nước, tập hợp các chuyên gia y tế toàn thế giới và đại diện cho tiếng nói chung của chuyên ngành y tế. Mỗi khu vực và mỗi nước lại có những văn phòng đại diện của WHO, trong các văn phòng đó có các đại diện các chuyên ngành, trong đó có Điều dưỡng. Điều dưỡng Việt Nam có mối quan hệ với Cố vấn Điều dưỡng Tổ chức Y tế Thế giới khu vực Tây thái Bình Dương thông qua các hoạt động: tăng cường năng lực với WHO, Chống Nhiễm khuẩn, Quản lý điều dưỡng...  Tổ chức quốc tế thứ 2 tác động đến điều dưỡng Việt Nam đó Chương trình hợp tác Y tế Việt Nam Thụy Điển. Chính những chuyên gia điều dưỡng Thụy Điển đã có công làm nền móng xây dựng, đào tạo ra những cán bộ điều dưỡng đầu đàn của Việt nam tại Bệnh viện Nhi trung ương, BV Việt Nam Thụy Điển Uông Bí.Tổ chức quốc tế thứ 3 tác động đến điều dưỡng Việt nam có thể nói là Tổ chức Care của Úc, đã hợp tác hỗ trợ cho Hội điều dưỡng Việt Nam trong những ngày đầu tiên mới thành lập. Kế tiếp là nhóm điều dưỡng của Ủy ban hợp tác khoa học Mỹ Việt đã cử những giáo viên điều dưỡng hợp tác với Hội Điều dưỡng Việt nam tổ chức một số khóa đào tạo về quản lý điều dưỡng và giúp một số học bổng đào tạo tiếng Anh tại Mỹ. Hiệp Hội Điều dưỡng Quốc tế Nhật bản cũng có công để đào tạo ra khoảng 20 cán bộ điều dưỡng Việt nam thông qua Hội thảo quốc tế cho những nhà quản lý điều dưỡng cấp cao của các nước ASEAN từ những năm 1991 đến 2000. Chúng ta cũng không thể không nhắc tới Hội đồng Điều dưỡng Quốc tế (ICN), một tổ chức tập hợp 133 nước thành viên, 13 triệu hội viên đã phối hợp với WHO và Bộ Y tế thực hiện Chương trình đào tạo Leadership For Change cho điều dưỡng trưởng và giáo viên điều dưỡng Việt Nam (2004 đến nay) mặc dù cho đến nay, Hội Điều dưỡng Việt Nam chưa phải là nước thành viên của ICN.  Trong 10 năm qua (từ 1999 đến nay), Hội Điều dưỡng Việt nam đã phối hợp với Hội Điều dưỡng Canada để thực hiện dự án “Tăng cường năng lực Hội Điều dưỡng Việt Nam” thông qua nguồn kinh phí của Chính Phủ Canada. Dự án đã đóng góp lớn cho những hoạt động xây dựng chính sách cũng như tăng cường năng lực của Hội Điều dưỡng Việt Nam.  Từ năm 2007, Hội Điều dưỡng Việt Nam đã hợp tác với Tổ chức Pathfinder International của Mỹ thực hiện Dự án tăng cường năng lực đào tạo liên tục của Hội. Hội cũng đang phối hợp với Trường đại học Công nghệ Queensland của Úc thực hiện dự án Tăng cường Năng lực giáo viên điều dưỡng và phối hợp với tổ chức Pact (People Assistant Care and Treatment) xây dựng dự án Tiêm an toàn thực hiện trong năm 2009. Ngoài ra Hội Điều dưỡng Việt Nam đã và đang có những mối quan hệ với các tổ chức khác như HAIVN (về HIV/AIDS), Ủy ban khoa học Mỹ Việt, Hội Nhịp cầu Hữu Nghị của Mỹ, Tổ chức HVO của Mỹ... Các tổ chức trên đã hỗ trợ cho Hội Điều dưỡng Việt Nam cả về kỹ thuật và tài chính để thực hiện các hoạt động tăng cường năng lực, hoạt động của Hội. Hàng năm, Hội Điều dưỡng Việt Nam đã cử cán bộ, hội viên tham gia các sự kiện, hội thảo, hội nghị, tham quan, học tập tại các nước do các tổ chức quốc tế tổ chức. Kinh phí cho cán bộ tham gia các sự kiện trên đều được tài trợ từ các đối tác. 

2. PHÂN TÍCH MÔI TRƯỜNG BÊN TRONG 

2.1. Đặc điểm lịch sử và thành tích hoạt động của Hội Điều dưỡng Việt Nam

2.1.1. Hội do điều dưỡng tổ chức.

Như trên đã đề cập, Hội Điều dưỡng Việt Nam được tổ chức ở 3 cấp: Trung ương, Tỉnh/thành hội và chi hội. Hội đã qua 5 kỳ đại hội (1990, 1993, 1997, 2002, 2007). Từ 3 tỉnh thành ban đầu là Thành Hội Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội và Quảng Ninh. Đến nay, Hội Điều dưỡng Việt Nam đã có 59/63 tỉnh/thành Hội với gần 600 chi hội và 58 ngàn hội viên.   Cã ®­ưîc tæ chøc lín m¹nh vµ réng kh¾p nh­ h«m nay Héi cña chóng ta ®·  tr¶i qua nhiÒu khã kh¨n, th¸ch thøc. TW héi lóc míi thµnh lËp cùc kú khã kh¨n bëi v× ®iÓm xuÊt ph¸t cña chóng ta lµ: Kh«ng kinh phÝ, Kh«ng v¨n phßng vµ Kh«ng th­ ký. Phßng §D cña Vô §iÒu trÞ lóc ®Çu chØ cã 1 c¸n bé tr­ng tËp cña BÖnh viÖn Nhi TW 50%. Khã kh¨n lµ vËy, nh­ng víi sù quyÕt t©m cña l·nh ®¹o Héi, V¨n phßng TW héi nay ®· cã 4 c¸n bé chuyªn tr¸ch, 3 §D vµ 1 kế toán, do héi tù tr¶ l­¬ng. TÊt c¶ nh÷ng ai ®· ®Õn V¨n phßng TW héi, ®Òu chøng kiÕn mét kh«ng khÝ lµm viÖc th­êng  xuyªn bËn r«n, nh­ng ai còng nhiÖt t×nh víi c¸c c«ng viÖc cña héi. MÊy n¨m gÇn ®©y, ®­îc sù gióp ®ì cña Héi §D Canada, V¨n phßng TW héi ®· ®­îc trang bÞ ®ñ c¸c ph­¬ng tiÖn ®Ó duy tr× th«ng tin hai chiÒu víi c¸c tØnh thµnh héi trong c¶ n­íc nh­: ®iÖn tho¹i, fax, email, web-site Héi §D VN...      Với tinh thần làm việc tự nguyện, kết hợp giữa công tác chính quyền với công tác hội, TW héi ®· cã mÆt ë kh¾p c¸c tØnh thµnh trong c¶ n­íc, hÇu nh­ c¸c ®¹i héi nhiÖm kú cña c¸c tØnh thµnh héi, tõ Cµ Mau, Sãc tr¨ng, Kiªn giang, An giang, Kontum, Nam ®Þnh, H¶i phßng, Lai ch©u, Cao b»ng... BCHTW héi ®Òu cã ®¹i diÖn tham dù.       59 Héi thµnh viªn cña Héi §DVN ë cÊp tØnh thµnh, ®­îc thµnh lËp theo quyÕt ®Þnh cña UBND c¸c tØnh. Họ cã t­ c¸ch ph¸p nh©n, cã ®iÒu lÖ, cã con dÊu, có tài khoản, ho¹t ®éng g¾n liÒn víi c¸c chñ tr­¬ng lín cña ngµnh y tÕ nh­: hç trî x©y dùng m« h×nh CSNBTD, ®µo t¹o vÒ kü n¨ng ch¨m sãc, chèng nhiÔm khuÈn, tæ chøc héi thi §D-Hé sinh giái - thanh lÞch hµng n¨m...Hiện nay còn 4 tỉnh chưa thành lập tỉnh hội nhưng đã có chi hội bệnh viện đa khoa tỉnh đó là Hà Giang, Bình phước, Hòa Bình, Hưng Yên. 

2.1.2 Héi §iÒu d­ưìng V× sù ph¸t triÓn cña nghÒ §D

 a. Héi ®· gãp phÇn ®æi míi quan niÖm vÒ nghÒ §D ë ViÖt Nam.   

ë n­íc ta nghÒ Y t¸ ®· cã tõ l©u nh­ng §D l¹i lµ mét nghÒ cßn míi mÎ. Nh÷ng thÕ hÖ Y t¸ tr­íc ®©y ®· cã nhiÒu ®ãng gãp trong viÖc ch¨m sãc søc khoÎ nh©n d©n, ch¨m sãc søc khoÎ bé ®éi. Trong hoµn c¶nh ®Çy khã kh¨n, ¸c liÖt nh÷ng ng­êi Y t¸ ®· hÕt lßng phôc vô ng­ời bÖnh v« ®iÒu kiÖn, nhiÒu ng­êi ®· trë thµnh anh hïng, chiÕn sÜ thi ®ua toµn quèc. Tuy nhiªn, do hoµn c¶nh lÞch sö, y t¸ tr­íc ®©y chØ ®­îc ®µo t¹o ng¾n h¹n ë tr×nh ®é s¬ häc vµ trung häc nªn chøc n¨ng chñ yÕu lµ phô thuéc, vÞ thÕ nghÒ nghiÖp cña Y t¸ cßn thÊp vµ t©m lý tù ty nghÒ nghiÖp cßn phæ biÕn. Trong x· héi, thËm trÝ trong ngµnh nhiÒu ng­êi vÉn hiÓu r»ng, Y t¸ chØ lµ ng­êi thùc hiÖn y lÖnh, b¸c sÜ b¶o g× lµm ®ã. ViÖc ®Çu t­ ph¸t triÓn cho ngµnh §D cßn h¹n chÕ nªn §D ViÖt Nam ch­a ngang b»ng c¶ vÒ tr×nh ®é vµ vÒ ngo¹i ng÷ so víi nhiÒu n­íc khu vùc. Víi vai trß lµ Héi nghÒ nghiÖp, ®¹i diÖn cho nguyÖn väng cña §D-hé sinh- kü thuËt viªn y c¶ n­íc, Héi §DVN ®· kiªn tr× lµm râ nh÷ng quan ®iÓm míi vÒ §D, kh«ng chØ trong Ngµnh y tÕ, trong x· héi mµ cßn víi chÝnh héi viªn §D. b. Héi  ®· gãp phÇn hoµn chØnh chÝnh s¸ch §D. Héi §DVN ®· tÝch cùc vµ chñ ®éng tham gia vµo qu¸ tr×nh x©y dùng vµ ban hµnh nhiÒu chÝnh s¸ch liªn quan tíi nghÒ §D cña Nhµ n­íc vµ Bé Y tÕ. §Ó cã ®­îc nh÷ng kiÕn nghÞ võa ®¸p øng ®­îc nguyÖn väng cña héi viªn võa ph¶n ¸nh sù ph¸t triÓn kh¸ch quan cña Ngµnh Y tÕ vµ cña x· héi. Héi §DVN ®· phèi hîp víi BYT vµ th«ng qua BYT tæ chøc nhiÒu héi th¶o vÒ chiÕn l­îc ph¸t triÓn  dÞch vô §D, vÒ ph¸t triÓn nguån nh©n lùc §D, chÝnh v× vËy nhiÒu kiÕn nghÞ cña Héi ®· ®­îc Nhµ n­íc, c¸c bé ngµnh, vµ Bé Y tÕ chÊp thuËn. Nh÷ng kiÕn nghÞ cña Héi ®· ®­îc Nhµ n­íc chÊp nhËn:

(1) §æi ng¹ch c«ng chøc Y t¸ thµnh §D ( 2005)

(2) Bæ sung 2 thang l­¬ng: §D cao ®¼ng vµ §D chÝnh ( 2005)

(3) Thµnh lËp tr­êng ®¹i häc §D Nam §Þnh( 2004)

(4) §æi tªn Héi Y t¸ - §D thµnh Héi §D ViÖt Nam ( 1997).

(5) §æi M· ng¹ch ®µo t¹o Y t¸ thµnh §D (1995).

(6) Danh hiệu Thày thuốc Ưu tú, Thày thuốc Nhân dân cho các cán bộ y tế trong đó có điều dưỡng và hộ sinh (2007) 

Nh÷ng kiÕn nghÞ ®· ®­îc Bé Y tÕ chÊp nhËn vµ ®ang triÓn khai.

(1)    KÕ ho¹ch Quèc gia vÒ T¨ng c­êng c«ng t¸c §D-hé sinh, 2002-2010 (2002).

(2)    NghÞ quyÕt liªn tÞch sè 01/2002/BYT-H§DVN (2002)

(3)    X©y dùng hÖ thèng §DT tõ Bé, Së Y tÕ vµ c¸c bÖnh viÖn (1990, 1993, 1999).

(4)    Ban hµnh Ch­¬ng tr×nh ®µo t¹o Qu¶n lý §D (2004).

(5)    X©y dùng vµ ban hµnh Quy chÕ Ch¨m sãc ng­êi bÖnh toµn diÖn (1997)

(6)    Quy trình chăm sóc người bệnh tập I, II (2002, 2004) 

KiÕn nghÞ cña Héi ®· ®­îc Bé Y tÕ ñng hé ®ang xem xÐt:

(1)        Tiêu chuẩn năng lực điều dưỡng

(2)        Tổ chức Hệ thống quản lý hành nghề điều dưỡng. 

c. Héi víi sù ph¸t triÓn kiÕn thøc vµ kü thuËt §D.     

XuÊt b¶n, huÊn luyÖn vµ Nghiªn cøu khoa häc lµ c¸c yÕu tè thÓ hiÖn søc sèng cña Héi. Do x¸c ®Þnh nh­ vËy nªn 17 n¨m qua héi §DVN ®· giµnh nhiÒu c«ng søc vµ nguån lùc ®Ó duy tr× vµ ph¸t triÓn ba lÜnh vùc nµy. 

c.1. Th«ng tin §D vµ c¸c Ên phÈm quan träng cña Héi.   

- Th«ng tin §D, tiếng nói của Hội Điều dưỡng Việt Nam, ®· ®­îc Bé V¨n ho¸ th«ng tin cho phÐp xuÊt b¶n tõ 1993. Nh×n l¹i nh÷ng Ên phÈm tiÒn th©n ®­îc khëi x­íng tõ 1988 t¹i Thµnh phè HCM, BV Nhi TW, tuy rÊt ®¬n s¬ vµ khiªm tèn nh­ng ®Çy ý nghÜa. Nh÷ng bøc ¶nh minh ho¹ trªn ®©y, chóng ta cã thÓ thÊy chÊt l­îng Th«ng tin §D ®· ®æi míi r¸t nhiÒu c¶ vÒ néi dung vµ h×nh thøc. Th«ng tin §D ®­îc xuÊt b¶n hµng quý, mçi sè xuÊt b¶n víi h¬n 6000 b¶n copy, ph¸t hµnh trong toµn quèc, ®· gãp phÇn ®¸ng kÓ vµo viÖc phæ biÕn c¸c kiÕn thøc vµ kü n¨ng míi, lµ nguån tµi liÖu cËp nhËt phôc vô c¸c Héi thi §D- hé sinh giái vµ thanh lÞch, lµ diÔn ®µn ®Ó ph¶n ¸nh nguyÖn väng cña §D víi §¶ng vµ Nhµ n­íc.   

- X©y dùng c¸c tµi liÖu  ®µo t¹o.  Héi ®· phèi hîp víi Vô §iÒu trÞ vµ Vô KH&§T-Bé Y tÕ tæ chøc biªn so¹n hµng chôc tµi liÖu ®µo t¹o vµ ®· ®­îc Nhµ xuÊt b¶n Y häc ph¸t hµnh nh­:

(1)    Ph­¬ng ph¸p Nghiªn cøu §D (2005)(2)    Ch­¬ng tr×nh vµ tµi liÖu ®µo t¹o Qu¶n lý §D (2004)

 (3)    H­íng dÉn qui tr×nh ch¨m sãc ng­êi bÖnh tËp I, tËp II ( 2003, 2004)

(4)    Héi §DVN, 10 n¨m mét chÆng ®­êng (2002)

(5)    Sæ tay gi¶ng d¹y §D Céng ®ång (2001)

(6)    Ch¨m sãc ng­êi èm (2000)

 (7)    Sæ tay kiÓm so¸t nhiÔm khuÈn trong c¸c c¬ së y tÕ (2000).

(8)    Th«ng tin c¬ b¶n vÒ HIV /AIDS (2000)(9)    Tµi liÖu huÊn luyÖn Hé lý –y c«ng(1999)

(10)B¨ng h×nh kü thuËt ch¨m sãc ng­êi bÖnh(1998).

(11) Đang sửa và cập nhật chương trình và tài liệu đào tạo hộ lý, chương trình và tài liệu đào tạo phòng ngừa chuẩn, chương trình và tài liệu đào tạo về Tiêm an toàn.

 b). C«ng t¸c huÊn luyÖn

 -    TW Héi ®· tæ chøc hµng tr¨m líp ®µo t¹o cÊp vïng vµ toµn quèc cho c¸c c¸n bé chñ chãt cña héi vÒ c¸c chñ ®Ò sau:

-    Qu¶n lý vµ l·nh ®¹o c«ng t¸c héi §D: 100 héi viªn ë  3 miÒn.

-    §D ngµy nay-c¬ héi vµ th¸ch thøc: cho 150 héi viªn ë ba miÒn.

-    Ph­¬ng ph¸p nghiªn cøu §D: cho hàng ngàn héi viªn ë 3 miÒn.

-    N©ng cao Kü n¨ng giao tiÕp cho khoảng 1000 §D cña các tØnh héi

-    C¸c héi th¶o chuyªn ®Ò nh­: Hå s¬ §D, Tiªu chuÈn ch¨m sãc, Tiªu chuÈn Y ®øc cña §D, Vai trß §D céng ®ång, Ch¨m sãc ng­êi nhiÔm HIV vµ AIDS...cho hµng ngh×n héi viªn.

C¸c tØnh thµnh héi vµ Chi héi: ®· th­êng xuyªn tæ chøc c¸c líp tËp huÊn, héi th¶o, t¹o thµnh phong trµo toµn héi häc ë c¸c c¬ së. §Æc biÖt Thµnh Héi Thµnh phè Hå ChÝ Minh ®· thµnh lËp “C©u l¹c bé §D-Hé sinh l©m sµng” ®· tæ chøc sinh ho¹t ®­îc 24 kú víi gÇn 8000 l­ît ng­êi tham dù (tính đến ngày 15/4/2009).

   c.2. C«ng t¸c  nghiªn cøu khoa häc: 

    Bèn ho¹t ®éng c¬ b¶n ®Ó thóc ®Èy nghiªn cøu §D ®ã lµ:

(1) Tæ chøc c¸c ®µo t¹o vÒ Ph­¬ng ph¸p Nghiªn cøu §D: §· cã 15 kho¸ ®µo t¹o vÒ ph­¬ng ph¸p NC§D cÊp Chi héi, tØnh héi vµ cÊp vïng ®­îc tæ chøc cho gần 1000 lượt hội viên.

(2)  LÇn ®Çu tiªn XuÊt b¶n cuèn s¸ch vÒ Ph­¬ng ph¸p nghiªn cøu §D(2005) và tái bản năm 2007

(3) Héi nghÞ Khoa häc §D toµn quèc lÇn thø nhÊt (2002) vµ Héi nghÞ khoa häc §D toµn quèc lÇn thø hai (2005), lần thứ 3 (2007). §· cã h¬n 300 ®Ò tµi NCKH ®­îc ®¨ng ký b¸o c¸o. Cuèn s¸ch Kû yÕu c«ng tr×nh NCKH mµ c¸c vÞ ®¹i biÓu cã trong tay lµ mét mèc quan träng ®¸nh dÊu sù tiÕn bé cña c«ng t¸c §D n­íc ta.

(4)  TW héi ®· triÓn khai c¸c ®Ò tµi nghiªn cøu liªn bÖnh viÖn vµ liªn tØnh nh­: Sù hµi lßng cña NB khi n»m viÖn; Sù hµi lßng nghÒ nghiÖp cña §D ViÖt nam; Kh¶o s¸t Tiªm an toµn; Nghiªn cøu sù ph¸t triÓn nguån nh©n lùc §D-hé sinh giai ®o¹n 1986-2000, phèi hîp víi Tr­êng ®¹i häc §D Nam ®Þnh nghiªn cøu Thùc tr¹ng ®éi ngò gi¸o viªn §D trong toµn quèc, Hệ thống kiểm soát nhiễm khuẩn v.v..  

KÓ tõ n¨m 2000 trë l¹i ®©y, ho¹t ®éng nghiªn cøu §D ®· b¾t ®Çu khëi s¾c, tõ mét sè bÖnh viªn TW nh­: Chî RÉy, B¹ch mai, BV Nhi TW, BV ViÖt §øc vµ ë mét sè tØnh thµnh nh­: Thµnh phè HCM, Hµ néi ®· lan réng vµ ph¸t triÓn thµnh c¸c héi nghÞ Khoa häc §D cÊp vïng vµ cÊp quèc gia. §Æc biÖt, Chi hội điều dưỡng tại Bệnh viện Nhi Trung ương phối hợp với Phòng Điều dưỡng bệnh viện tổ chức Hội nghị khoa học điều dưỡng nhi khoa hàng năm trong 5 năm qua ((2005-2009). Chi hội điều dưỡng bệnh viện Đa khoa Trung Ương Huế cũng đã phối hợp chặt chẽ với Phòng điều dưỡng Bệnh viện tổ chức Hội nghị khoa học chuyên đề chăm sóc toàn diện các tỉnh miền trung mở rộng 3 năm liền (2007-2009).

2.1.3. Hội Điều dưỡng Việt Nam vì người Điều dưỡng và vì Cộng đồng. Giai ®o¹n 1990-2009 chøng kiÕn 4 thµnh tùu rÊt c¬ b¶n cña ngµnh §D lµ:

(1)       Sù ra ®êi cña hÖ thèng qu¶n lý §D tõ Bé ®Õn Së, vµ c¸c bÖnh viÖn.

(2)        H×nh thµnh hÖ thèng ®µo t¹o §D ë tr×nh ®é cao ®¼ng, ®¹i häc và trên đại học (bắt đầu từ 2007)

(3)        Sự phát triển mô hình chăm sóc người bệnh toàn diện

(4)       Sù thay ®æi vÒ vai trß cña ng­êi §D  ChÝnh sù ph¸t triÓn trªn ®©y ®· lµm cho c¸c chÝnh s¸ch l­¬ng vµ ng¹ch c«ng  chøc cña Nhµ n­íc ban hµnh tõ n¨m 1993 kh«ng thay ®æi kÞp, cho tới năm 2005, gÇn 6000 héi viªn bÞ thiÖt thßi vÒ quyÒn lîi vËt chÊt vµ tinh thÇn. ThÊu hiÓu t©m sù cña héi viªn,  Héi ®· phèi hîp víi Vô TCCB, Vô §iÒu TrÞ x©y dùng §Ò ¸n bæ sung ng¹ch c«ng chøc §D  vµ ®Ò nghÞ bæ sung thªm 2 thang b¶ng l­¬ng cho §D. Sau suèt 5 n¨m từ 2002-2005, qua hµng chôc héi th¶o, nhiÒu héi nghÞ liªn bé, cuèi cïng ®­îc sù ñng hé cña Bé tr­ëng BYT vµ Bé Néi vô. Th¸ng 4/2005 Nhµ n­íc ®· cã Q§ ban hµnh Ng¹ch c«ng chøc §D thay cho Ng¹ch Y t¸. §ång thêi, Nhµ n­íc còng ®· bæ sung thªm hai thang b¶ng l­¬ng lµ §D Cao ®¼ng vµ §D ChÝnh. §©y lµ mét QuyÕt ®Þnh hÕt søc quan träng liªn quan ®Õn ®êi sèng vËt chÊt, ®êi sèng tinh thÇn vµ ®êi sèng nghÒ nghiÖp kh«ng chØ víi hµng chôc ngh×n §D, mµ cßn lµ mét quyÕt s¸ch lín, ®Æt nÒn t¶ng cho ngµnh §D ViÖt nam ph¸t triÓn.

Kh«ng chØ cã thÕ, th«ng qua BYT, Héi ®· phèi hîp víi tr­êng ®¹i häc Y Hµ néi vµ TPHCM c¶ vÒ kinh phÝ, vÒ kü thuËt ®Ó x©y dùng ch­¬ng tr×nh chuyÓn ®æi Cö nh©n C§DD thµnh cö nh©n §D§H vµ hiÖn nay ch­¬ng tr×nh nµy ®ang ®­îc thùc hiÖn, t¹o ®iÒu kiÖn cho hµng ngh×n §DC§ ®­îc chuyÓn ®æi thµnh cö nh©n ®¹i häc. §©y cã thÓ nãi lµ ®iÒu bøc xóc thø hai ®· ®ù¬c gi¶i quyÕt. 

Ngoµi ra, tõ chç ®¸nh gi¸ ®óng vÞ trÝ cña §D tr­ëng khoa trong sù ph¸t triÓn cña bÖnh viÖn vµ qu¶n lý khoa phßng. Th«ng qua ®Ò nghÞ cña Héi vµ Phßng §D Vô §iÒu trÞ- nay phô cÊp tr¸ch nhiÖm cña §DT khoa ®· t­¬ng ®­¬ng víi phã khoa. QuyÕt ®Þnh nµy kh«ng chØ cã ý nghÜa vÒ kinh tÕ mµ quan träng h¬n lµ BYT ®· ®Æt §DT khoa ë tÇm cao h¬n vÒ tr¸ch nhiÖm vµ quyÒn h¹n.

Trong ®ît dÞch SARS, các vụ dịch cấp khác, chảy vµo thêi kh¾c cao ®iÓm, l·nh ®¹o Héi §D ®· cã mÆt t¹i ViÖn YHLS NhiÖt ®íi ®Ó ®éng viªn, tÆng quµ cho héi viªn vµ th¨m bÖnh nh©n. Nh÷ng viÖc lµm tuy nhá nh­ng ®· ®éng viªn kÞp thêi héi viªn trong nh÷ng t×nh huèng ®Çy c¨ng th¼ng.

Ngoµi ra, Héi tÝch cùc tham gia c¸c ho¹t ®éng x· héi nh­ lËp quü gióp ®ì trÎ em må c«i, gióp ®ì héi viªn vïng b·o lôt, gióp ®ì nh÷ng bÖnh nh©n nghÌo, lËp quü khuyÕn häc cho sinh viªn §D v­ît khã....víi tæng kinh phÝ trªn 70 triÖu ®ång. Nh÷ng viÖc lµm trªn ®©y ®· lµm cho héi viªn c¶m nhËn ®­îc ý nghÜa cña héi vµ sù cÇn thiÕt cña héi.

 2.1.4. Hội Điều dưỡng Việt Nam phát huy ngoại lực để tăng cường nội lực Trong hoµn c¶nh Héi ph¶i tù lo liÖu vÒ tµi chÝnh, trong lóc ch­a cã c¸c h×nh thøc g©y quü h÷u hiÖu, kinh phÝ cña héi cã nhiÒu khã kh¨n th× hîp t¸c quèc tÕ cã mét ý nghÜa cùc kú quan träng. Héi ®· tranh thñ ®­îc sù gióp ®ì cña c¸c tæ chøc nh­: SIDA (Thuþ §iÓn), CARE quèc tÕ cña óc, Uû ban Khoa häc Mü ViÖt, HiÖp Héi §D quèc tÕ NhËt B¶n, Héi NhÞp cÇu th©n h÷u, Tæ chøc HVO, Héi §D quèc tÕ, Tæ chøc Y tÕ ThÕ giíi. §Æc biÖt th«ng qua Dù ¸n hîp t¸c quèc tÕ “ T¨ng c­êng n¨ng lùc Héi §D ViÖt Nam” do Héi §D Canada hç trî th«ng qua ChÝnh phñ Canada tõ n¨m 1999 ®Õ nay, ®· thùc sù gióp cho Héi §DVN ph¸t triÓn tæ chøc, nghiªn cøu chÝnh s¸ch §D vµ triÓn khai c¸c m« h×nh can thiÖp §D ë bÖnh viÖn vµ céng ®ång b­íc ®Çu cã hiÖu qu¶. Hiện nay Hội đang có sự hỗ trợ và hợp tác với tổ chức Pathfinder International (PI) trong tăng cường năng lực đào tạo lại của Hội và hợp tác với Trường Đại học Công nghệ Queensland (QUT) của Úc trong tăng cường tổ chức và năng lực giáo viên điều dưỡng và hợp tác với VICHAP trong đào tạo giáo viên điều dưỡng về HIV/AIDS. Tuy nhiªn, Héi §DVN kh«ng chØ cã nhËn sù hç trî mµ ®· b¾t ®Çu cã nh÷ng ®ãng gãp tÝch cùc vµo c¸c ho¹t ®éng cña §D quèc tÕ nh­: Héi còng ®· cã nh÷ng c¸n bé ®­îc mêi tham gia thµnh viªn Héi ®ång t­ vÊn §D Hé sinh Toµn cÇu; §· cã nh÷ng c¸n bé tham gia chñ tr× c¸c Héi nghÞ §D cña khu vùc; §Æc biÖt  trong §¹i héi ®iÒu d­ìg quèc tÕ lÇn thø 23 t¹i §µi loan, ®oµn ®¹i biÓu cña Héi §DVN ®· ho¹t ®éng rÊt tÝch cùc, ®· cã hai b¸o c¸o ®­îc tr×nh bÇy t¹i phiªn toµn thÓ vµ ®· ®­îc Ban tæ chøc héi nghÞ ®¸nh gi¸ rÊt cao nh÷ng ®ãng gãp cña ®oµn vµo thµnh c«ng cña §¹i héi. 

 2.1.5. Hội với phong trào thi đua.C¸c phong trµo thi ®ua héi ®· ph¸t ®éng:

-        §oµn kÕt vµ ph¸t triÓn,

-        §D giáØ vµ thanh lÞch.

-        Tiªm an toµn

-        N©ng cao kü n¨ng giao tiÕp Thµnh tÝch tËp thÓ

-        Anh Hïng Lao ®éng: Phßng §D-BVViÖt Nam - Thuþ §iÓn, UB-QN.

-        8 B»ng khen cña ChÝnh phñ

 -        20 B»ng khen cña Bé Y tÕ

-        11 B»ng khen cña Tæng Héi Y D­îc häc ViÖt Nam

 -        40 B»ng khen cña Héi §D ViÖt Nam cho c¸c tØnh thµnh héi. 

Thµnh tÝch c¸c c¸ nh©n

-        Danh hiÖu Thµy thuèc ­u tó cho bµ Vi NguyÖt Hå, Chñ tÞch TW Héi

-        01 Hu©n ch­¬ng Lao ®éng h¹ng III cho Bµ NguyÔn ThÞ Thôc, Chi héi BÖnh viÖn B¹ch Mai vµ 02 B»ng khen cña ChÝnh Phñ cho «ng Ph¹m §øc Môc, vµ Bµ Ng« ThÞ Ngo·n vÒ thµnh tÝch chèng SARS

 -        10 B»ng khen ChÝnh phñ cho c¸c §D cã nhiÒu thµnh tÝch trong CS ng­êi bÖnh ®iÓn h×nh lµ c¸c héi viªn: NguyÔn Tïng §iÖp, Mai Thanh T©n cña chi héi bÖnh viÖn §a khoa khu vùc Thèng NhÊt tØnh §ång Nai

 -        22 B»ng khen cña Bé Y tÕ cho c¸c c¸ nh©n nh­ : Bµ NguyÔn BÝch L­u, Bµ NguyÔn Minh t©m, Bµ T« ThÞ §iÒn, bµ TrÇn ThÞ Ch©u, bµ TrÇn ThÞ ThuËn, «ng TrÇn Quang Huy, bµ NguyÔn ThÞ H»ng, bµ NguyÔn ThÞ §o¸, bµ NguyÔn ThÞ Niªn, bµ V­¬ng Kim Léc, bµ Phan Thanh LÞch, bµ §ç ThÞ Nh©m...

-        18 B»ng khen cña Tæng Héi Y häc ViÖt Nam cho c¸c c¸ nh©n nh­ : «ng NguyÔn Hoa, Bµ TrÞnh ThÞ Loan, bµ Lª ThÞ Söu, Bµ NguyÔn thÞ H»ng, Lª Nh©n Ph­îng, §Æng Kim Lan......

-        97 B»ng khen cña Héi §D ViÖt Nam cho c¸c c¸n bé vµ héi viªn cã thµnh tÝch xuÊt s¾c trong ho¹t ®éng héi. 

2.1.6. Bài học kinh nghiệm 

NghÒ Y t¸ vµ Bµ ®ì (nay lµ §D vµ n÷ hé sinh) ®· cã mÆt t¹i ViÖt Nam hµng thÕ kû, nh­ng Héi §D ViÖt Nam míi trßn 19 tuæi. Trong 19 n¨m qua, Héi §D ViÖt Nam ®· kh¼ng ®Þnh ®­îc vai trß vµ vÞ thÕ x· héi b»ng chÝnh néi lùc cña m×nh, ®· ho¹t ®éng ®óng h­íng vµ ®· gãp phÇn thóc ®Èy Héi viªn ®ãng gãp ngµy cµng nhiÒu vµo viÖc thùc hiÖn c¸c môc tiªu chÝnh trÞ vµ môc tiªu chuyªn m«n cña ngµnh y tÕ. Nh÷ng bµi häc kinh nghiÖm cã ®­îc trong 19 n¨m qua lµ:

(1)       Héi ®· biÕt ®oµn kÕt vµ tËp hîp ®­îc nh÷ng ng­êi t©m huyÕt, cïng kiªn tr× phÊn ®Êu v× mét ngµnh §D ph¸t triÓn ngang tÇm víi khu vùc trong t­¬ng lai;

(2)       Ph¸t huy néi lùc ®Ó duy tr× c¸c ho¹t ®éng th­êng xuyªn vµ tranh thñ ngo¹i lùc ®Ó më réng c¸c ho¹t ®éng trong n­íc vµ quèc tÕ cña Héi.

(3)       Kiªn tr× t¸c ®éng vµo viÖc x©y dùng vµ hoµn thiÖn c¸c chÝnh s¸ch cho nghÒ ®iÒu d­ìng ®Ó ng­êi ®iÒu d­ìng yªn t©m phÊn ®Êu vµ tiÕn bé trong nghÒ nghiÖp.

(4)       Héi ®· phèi hîp ho¹t ®éng víi Bé Y tÕ, víi c¸c Bé Ngµnh h÷u quan, víi Së Y tÕ, c¸c bÖnh viÖn vµ c¸c ®oµn thÓ nh­ C«ng ®oµn, ®oµn thanh niªn ®Ó ®Èy m¹nh ho¹t ®éng thi ®ua.

 2.2. Điểm mạnh của Hội

 - Tập hợp được đông đảo điều dưỡng, hộ sinh, kỹ thuật viên tham gia tổ chức Hội. Tính đến 2009, tổng số hội viên trên 50.000 người. Là Hội nghề nghiệp có số hội viên đông nhất trong ngành Y tế

.- Có tầm nhìn rõ ràng về sự phát triển của Hội.

- Có tổ chức vững chắc cả về nguồn nhân lực, tổ chức, màng lưới từ trung ương đến địa phương trải rộng trên 59/63 tỉnh thành trong cả nước với trên 600 Hội viên.

- Phần lớn các cán bộ của Hội đang công tác trong hệ thống y tế của nhà nước nên luôn có mối quan hệ tốt với các cấp chính quyền của ngành y tế như Bộ y tế, các Sở Y tế , các Bệnh viện, trường Y tế, đây là một điểm mạnh của Hội trong công tác vận động và tư vấn cho Bộ Y tế ban hành các chính sách liên quan đến tổ chức, thực hành và quyền lợi của Hội viên (Tổ chức QLĐD, ngạch bậc công chức, danh hiệu Thày thuốc ưu tú…).

- Có khả năng xây dựng chương trình và tổ chức tốt nhiều hội thảo, các khoá tập huấn, diễn đàn, Hội thi mang tầm cỡ quốc gia.

 - Có các mối quan hệ hợp tác quốc tế rộng và hiệu quả chứng tỏ uy tín của Hội ngày càng tăng.

- Hội có một tạp chí chuyên ngành riêng (Thông tin Điều dưỡng) và một trang Website, đây là những kêng thông tin quan trọng đối với Hội viên về những hoạt động của Hội và quản bá cho hình ảnh của người Điều dưỡng đến với cộng đồng. 

2.3. Điểm yếu:

  - Số phận của nghề ĐD chưa có được vị trí vững chắc trong xã hội và trong ngành y tế, nghề Điều dưỡng còn bị các nghề khác chi phối.

- Cơ sở vật chất, đặc biệt là văn phòng Hội còn sử dụng hỗ trợ của Bộ Y tế.

 - Nguồn tài chính của Hội yếu, vận động thu Hội phí từ các tỉnh thành Hội còn gặp nhiều khó khăn  nên chưa có các dự báo về tài chính trong trường hợp kế hoạch hành động và kế hoạch tài chính không khớp.

- Mạnh ở trung ương nhưng tỉnh Hội và các chi Hội còn yếu, chỉ có 2 tỉnh thành Hội (Huế, Đà Nẵng) là có văn phòng Hội và có 01 cán bộ chuyên trách. 57 tỉnh/thành Hội không có văn phòng độc lập, các tỉnh thành và chi hội hoạt động còn phụ thuộc nhiều vào công tác chính quyền. Sự hoạt động của các tỉnh/thành và chi hội phụ thuộc vào năng lực và uy tín của Chủ tịch và ban thường vụ. Thông thường, nếu Chủ tịch/chi hội trưởng là điều dưỡng trưởng và điều dưỡng trưởng đó có uy tín, có tiếng nói thì Tỉnh/thành, chi hội đó mạnh và ngược lại.

- Thiếu cán bộ chuyên trách, năng lực cán bộ hội còn hạn chế- Hội viên thiếu tự tin, trình độ chuyên môn còn thấp, chưa tự khẳng định được mình trong thực hành chăm sóc, chức năng chủ động và độc lập còn yếu, ngại thay đổi, ĐD chủ yếu mới làm chức năng phụ thuộc, thiếu tính chuyên nghiệp, chỉ mới thực hiện y lệnh của TT, ngại tư vấn GDSK...)

- Ngoại ngữ của điều dưỡng yếu nên mất cơ hội hợp tác với điều dưỡng quốc tế.- Hệ thống đào tạo Điều dưỡng chưa mang tính chuyên nghiệp, giảng viên đào tạo Điều dưỡng còn do Bác sĩ đảm nhiệm, giáo trình đào tạo còn thiếu tính thống nhất và không mang tính cập nhật nên có sự khác biệt giữa đào tạo lý thuyết và thực hành tại cơ sở- Tuyên truyền về nghề nghiệp, quảng bá hình ảnh điều dưỡng còn yếu, chưa mang tính chuyên nghiệp.

 2.4. Cơ hội:

 2.4.1. Yếu tố Hội nhập thúc đẩy sự đầu tư, phát triển cho nghề và người điều dưỡng.

 Năm 2006, Chính phủ Việt Nam đã ký thoả thuận khung thừa nhận dịch vụ điều dưỡng giữa các nước khu vực Châu Á. Bản thoả thuận này sẽ có hiệu lực vào tháng 7/2009. Đây là cơ hội cho điều dưỡng Việt Nam nói chung và VNA nói riêng có được cơ hội hội nhập với các nước trong khu vực. Song, đây cũng chính là thách thức lớn với Hội Điều dưỡng Việt Nam (VNA). Liệu VNA sẽ đóng vai trò gì và sẽ tham gia như thế nào trong thực hiện cam kết nói trên? Trong thời điểm này, Bộ Y tế đang thiết lập một cơ chế và lộ trình để thành lập Hội đồng Y khoa giúp cho Nhà nước và Bộ Y tế thực hiện Thoả thuận khung nói trên. Từ nhiều năm nay, các nước trong khu vực đã thành lập các Hội đồng nghề nghiệp hoạt động theo sự điều chỉnh của Luật pháp để giúp cho Nhà nước thực hiện chức năng thẩm định chuyên môn, cấp phép hành nghề cho những cán bộ y tế có đủ tiêu chuẩn. Ở các nước, Hội đồng Y khoa và Hội đồng điều dưỡng tách biệt. Song, Ở Việt Nam, một mặt Hội nghề nghiệp chưa đủ mạnh, chưa đủ niềm tin với các cấp quản lý, các cấp quản lý đang có xu hướng là thành lập Hội đồng Y khoa. Nếu như vậy, VNA sẽ đứng vị trí nào trong Hội đồng Y khoa và sẽ đóng vai trò như thế nào để đưa nghề điều dưỡng tiến tới hội nhập với các nước trong khu vực? trong khi đó ở VN không ai hiểu nghề điều dưỡng bằng VNA. Để chuẩn bị đáp ứng được thách thức này, VNA xác định phải chủ động và từng bước chứng tỏ khả năng của mình tham gia với Bộ Y tế chuẩn bị cho lộ trình nói trên.VNA đã chủ động phối hợp với Bộ Y tế với sự tài trợ kinh phí của Hội Điều dưỡng Canada (Hội Điều dưỡng Canada) và hỗ trợ kỹ thuật của Trường Đại học công nghệ Queesland xây dựng Dự thảo Tiêu chuẩn năng lực điều dưỡng cao đẳng và đại học trên cơ sở Tiêu chuẩn năng lực của cử nhân điều dưỡng khu vực Châu Á Thái bình dương. Dự thảo Bộ tiêu chuẩn năng lực này đã được gửi đi xin ý kiến các trường đại học và cao đẳng y tế, các bệnh viện trực thuộc Bộ Y tế và dự kiến trình Bộ trưởng phê duyệt trong tháng 7/2008. Bộ Tiêu chuẩn năng lực này cũng đã được đại diện của VNA trình bày tại Hội thảo xây dựng chương trình cử nhân điều dưỡng được tổ chức trong 3 ngày 10,11 và 12 tháng 6 năm 2008 tại Đại học Điều dưỡng Nam Định. Đại biểu các trường đang đào tạo cử nhân điều dưỡng rất hoan nghênh và đánh giá cao bộ tiêu chuẩn dự thảo, đa số các đại biểu đồng tình với đề xuất của VNA là Chương trình đào tạo điều dưỡng phải được đổi mới, xây dựng trên cơ sở tiêu chuẩn năng lực do VNA đề xuất để đáp ứng với hội nhập khu vực Châu A. Bộ Tiêu chuẩn năng lực điều dưỡng sẽ là cơ sở để xây dựng chương trình đào tạo, phạm vi hành nghề và đánh giá thẩm định cấp chứng chỉ hành nghề cho điều dưỡng. VNA hiểu rằng cuộc vận động này sẽ khó khăn, cần đầu tư nhiều thời gian, kiến thức, nhân lực và cả tài chính. VNA đề nghị Pathfinder và các tổ chức khác hỗ trợ những gì có thể để thúc đẩy hoạt động quan trọng này.Với mối quan hệ, hợp tác và hỗ trợ của các tổ chức điều dưỡng Quốc tế, Hội Điều dưỡng Việt Nam đã và đang tiếp thu nhiều bài học kinh nghiệm thành công và thất bại của điều dưỡng các nước, cộng với sự hỗ trợ về kỹ thuật và tài chính. Đây chính là cơ hội và điều kiện thuận lợi cho Hội Điều dưỡng Việt Nam phát triển nhanh và sớm hội nhập.

2.4.2. Sự phát triển của kinh tế, khoa học, xã hội

Trên đà phát triển nhanh chóng của kỹ thuật khoa học y tế và vận động của xã hội, người điều dưỡng không thể đứng ngoài sự phát triển đó. Bản thân người điều dưỡng phải tự học và được tham gia các khóa học để nâng cao trình độ, đáp ứng đồi hỏi của yêu cầu công tác. Nếu như trước kia điều dưỡng chỉ quanh quanh trong cơ sở y tế của mình thì ngày nay điều dưỡng có nhiều cơ hội được tham quan học tập các đơn vị bạn, tham quan học tập, tham dự các hội nghị ở nước ngoài. Nhiều điều dưỡng được dự các khóa học chuyên ngành mà mình phục vụ tại nước ngoài như: chăm sóc vết thương, chăm sóc nhi khoa, chăm sóc sức khỏe sinh sản, phục hồi chức năng, sử dụng phương tiện máy móc thuộc phạm vi công tác…Nghị định 43/2006/NĐ-CP ngày 25/4/2006 của Chính phủ về việc quy định quyền tự chủ tự chịu trách nhiệm thực hiện nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, biên chế và tài chính đối với đơn vị sự nghiệp công lập. Nghị định này ra đời với mục tiêu trao quyền cho thủ trưởng các đơn vị sự nghiệp phát huy mọi khả năng của đơn vị để cung cấp dịch vụ với chất lượng cao cho xã hội; tăng nguồn thu nhằm từng bước giải quyết thu nhập cho người lao động. Thực hiện nghị định vừa là cơ hội, vừa là thách thức đối với các đơn vị sự nghiệp có thu của ngành y tế. Thuận lợi ở chỗ là nếu bộ máy quản lý có đủ năng lực, năng động sẽ có cơ hội để phát triển tổ chức theo hướng xã hội hoá. Song, với những đơn vị mà người đứng đầu hoặc bộ máy quản lý yếu, không đủ năng lực sẽ không đáp ứng được, điều này sẽ tác động trực tiếp đến đời sống của người lao động, trong đó có điều dưỡng. Tại Điều 18, khoản 2 Nghị định 43 có nêu “Nhà nước khuyến khích đơn vị sự nghiệp tăng thu, tiết kiệm chi, thực hiện tinh giản biên chế, tăng thêm thu nhập cho người lao động trên cơ sở hoàn thành nhiệm vụ được giao, sau khi thực hiện đầy đủ nghĩa vụ với ngân sách nhà nước”, đây là chủ trương tích cực thúc đẩy tính chủ động và quản lý hiệu quả của các nhà quản lý, song đây cũng chính là thách thức cho điều dưỡng bởi khi VNA triệu tập hội viên của các đơn vị đó tham gia học tập hay tham gia hội nghị, hội thảo sẽ có khó khăn vì Lãnh đạo các đơn vị phải suy tính trước khi cử cán bộ của mình tham gia với VNA.

2.4.3. Sự ra đời của Luật Khám chữa bệnh, Bộ Y tế đang xây dựng Dự thảo Luật khám, chữa bệnh để trình Quốc hội phê duyệt vào năm 2010. Một trong những nội dung của Luật dự thảo đã đề cập tới quy định tất cả cán bộ y tế phải có chứng chỉ hành nghề mới được hành nghề y tế. Đây là điểm mới của Việt Nam, vì từ trước tới nay, học sinh-sinh viên y sau khi tổt nghiệp chỉ cần qua cuộc thi tuyển công chức tại cơ sở tuyển dụng là được nhận vào làm việc. Nhiều người hành nghề y tư nhân chỉ cần nộp hồ sơ với đầy đủ các bằng cấp, giấy chứng nhận theo quy định sẽ được cấp giấy phép hành nghề y. Do vậy, nhiều người hành nghề y không được đào tạo liên tục trong nhiều năm cũng vẫn được hành nghề, điều này dẫn đến chất lượng dịch y tế có nguy cơ không đảm bảo. Luật Khám chữa bệnh sẽ thể chế hóa nhiệm vụ, quyền hạn, nghĩa vụ…của cả người sử dụng dịch vụ y tế và người cung cấp dịch vụ y tế, đây là thách thức rất lớn cho người cán bộ y tế.

2.4.4. Thông tư 07/2008/BYT-TT về tăng cường đào tạo liên tục là điều kiện để phát triển nghề y nói chung và chuyên ngành điều dưỡng nói riêng.Bộ Y tế mới ban hành Thông tư số 07/2008/TT-BYT ngày 28/5/2008 về việc hướng dẫn công tác đào tạo liên tục đối với cán bộ y tế. Nội dung Thông tư yêu cầu tất cả cán bộ y tế đang hoạt động trong lĩnh vực y tế ở Việt Nam phải được đào tạo cập nhật về kiến thức, kỹ năng, thái độ trong lĩnh vực chuyên môn, nghiệp vụ của mình. Thời gian được đào tạo mỗi năm tối thiểu là 24 giờ thực học. Trong 5 năm mỗi cán bộ y tế phải tham gia học tập và tích luỹ đủ thời gian đào tạo liên tục ít nhất là 120 giờ thuộc lĩnh vực chuyên môn, nghiệp vụ đang hành nghề. Hoạt động đào tạo chuẩn bị lực lượng giảng viên lâm sàng cho VNA rất phù hợp với thông tư này. Đây là cơ hội để các hội viên của Hội được cập nhật kiến thức chuyên môn hàng năm.

2.4.5. Điều lệ mới của VNA được Bộ Nội Vụ phê chuẩn theo quyết định số …/QĐ-BNV ngày  /5/2008. Điều lệ mới này có một số nội dung mới, mở rộng phạm vi và quyền hạn của Hội, trong đó có quyền được tổ chức đào tạo và cấp chứng chỉ. Như vậy, về tư cách pháp lý, VNA có quyền đào tạo và cấp chứng chỉ đào tạo liên tục cho điều dưỡng, phù hợp với chiến lược dự án phối hợp giữa VNA và PI trong giai đoạn 2008-2010.

2.5. Khó khăn- Thách thức:

- Chuẩn đào tạo, thực hành điều dưỡng quốc tế cao trong khi VN chưa có chuẩn mực

-         Tác động của sự biến động về giá cả của thị trường đến đời sống của mỗi cá nhân hội viên.

-         Sự khác biệt về thu nhập giữa các nghề, cùng nghề trong cùng một đơn vị (ngoại sản có thu nhập cao hơn nội), giữa các đơn vị.

-         Tiêu cực xã hội liên quan đến đạo đức nghề nghiệp thể hiện qua hiện tượng hay văn hóa “phong bì”

-         Nguồn nhân lực: thiếu, yếu. Có sự tiếp nối giữa thế hệ điều dưỡng trẻ được đào tạo với thế hệ điều dưỡng có tuổi. Điều dưỡng lớn tuối có kinh nghiệm chuyên môn nhưng hạn chế về ngoại ngữ tin học. Điều dưỡng trẻ tuổi tiếp cận với hiện đại những thiếu kinh nghiệm thực hành.- Hệ thống dịch vụ y tế sử dụng điều dưỡng chồng chéo chức năng nhiệm vụ giữa trung học, cao đẳng, đại học

-         Chính sách cho điều dưỡng cấp quốc gia về cơ bản đã đầy đủ nhưng thiếu các chuẩn mực

-         Giáo viên điều dưỡng thiếu, bác sĩ dạy điều dưỡng là chủ yếu (87% giáo viên của các trường).

-         Chương trình giáo trình đào tạo điều dưỡng còn chưa hội nhập

-         Điều kiện kết hợp lý thuyết, thực hành còn nhiều khoảng cách

 -         Chưa kiểm soát được chất lượng đào tạo vì chưa có chuẩn, chưa có đủ nguồn nhân lực để giám sát, kiểm tra chất lượng

 -         Thiếu chương trình đào tạo điều dưỡng chuyên khoa.Thiếu quảng bá ngành nghề trên các phương tiện thông tin truyền thông 

                          
PHẦN III:

CÁC CHIẾN LƯỢC, MỤC ĐÍCH & MỤC TIÊU CỦA HỘI ĐẾN 2015

 1) Chính sách:

Mục tiêu chung:

 Bổ sung và hoàn thiện các chính sách Điều dưỡng tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho sự phát triển của hệ thống và nghề Điều dưỡng tại Việt Nam.

-         Bổ sung, hoàn thiện chính sách đào tạo và phát triển nguồn nhân lực giáo viên Điều dưỡng

-         Sửa đổi, bổ sung và hoàn thiện chính sách phát triển nguồn nhân lực Điều dưỡng

-         Xây dựng hệ thống tổ chức tư vấn, phản biện và bảo vệ quyền lợi hội viên

Mục tiêu chung: Thiết lập và duy trì hoạt động của hệ thống tổ chức Hội các cấp hoạt động hiệu quả và bền vững

-         Xây dựng, bổ sung hệ thống tổ chức & quản lý tại VP TW Hội.

-         Thiết lập hệ thống cơ sở dữ liệu hội viên các cấp.

-         Tăng cường cơ sở vật chất và địa điểm làm việc của VPTW Hội.

-         Củng cố và tăng cường năng lực quản lý và hoạt động của các Tỉnh/Thành Hội & Chi Hội.

Mục tiêu chung: Tăng cường vai trò của Hội trong xây dựng, tư vấn và tác động vào công tác đào tạo trong các lĩnh vực liên quan tới chuyên ngành Điều dưỡng.

- Củng cố và duy trì hoạt động hiệu quả Ban nghiên cứu khoa học cấp TW.

- Thiết lập một nhóm giáo viên, chuyên gia đào tạo chuyên nghiệp của Hội ĐDVN.

- Tăng cường tổ chức các khóa đào tạo liên tục về quản lý, chuyên môn và NCKH trong lĩnh vực Điều dưỡng.

Mục tiêu chung:

Xây dựng và phát triển các dịch vụ Điều dưỡng và bước đầu tổ chức cung cấp dịch vụ chăm sóc cho cộng đồng.

- Củng cố hệ thống tổ chức và tăng cường năng lực hoạt động của Trung tâm.

- Xây dựng các quy định, hướng dẫn liên quan đến việc thành lập và và vận hành các dịch vụ điều dưỡng.

- Xây dựng một số trung tâm cung cấp các dịch vụ điều dưỡng tại một số tỉnh/thành Hội.

Mục tiêu chung:

Tăng cường hình ảnh và vị thế người điều dưỡng trong xã hội.

-         Củng cố Ban Thông tin tuyên truyền của TW Hội.

-         Tăng cường hợp tác với các phương tiện truyền thông (báo hình, báo viết)

-         Nâng cao chất lượng các ấn phẩm và Website của Hội

      -         Tăng cường quảng bá hình ảnh nghề nghiệp thông qua việc tổ chức các sự kiện liên quan đến ngành và nghề điều dưỡng.

 6) Hợp tác trong và ngoài nước

Mục tiêu chung: Tăng cường năng lực và phạm vi hợp tác của Hội với các tổ chức trong và ngoài nước.

-         Thành lập Ban hợp tác (trong và ngoài nước) của TW Hội.

-         Tăng cường năng lực các thành viên của Ban hợp tác.

-         Xây dựng chiến lược hợp tác với các tổ chức trong và ngoài nước (kế hoạch, dự án)